Σήμα κινδύνου εκπέμπουν οι αγρότες στην Ιεράπετρα της Κρήτης, καθώς κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς εργάτες γης να μαζέψουν τις σοδειές. Οι παραγωγοί της Ιεράπετρας καταγγέλλουν μαζικές απορρίψεις και πολύμηνες καθυστερήσεις στις θεωρήσεις εισόδου για εργάτες από το Βιετνάμ, που έρχονται μέσω της διαδικασίας της μετάκλησης. Το ίδιο πρόβλημα καταγράφεται στη Μεσσηνία και στις μετακλήσεις από το Μπαγκλαντές.
Ο Ενιαίος Αγροτικός Σύλλογος Ιεράπετρας απέστειλε στις 21 Οκτωβρίου επιστολή στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, ζητώντας του να παρέμβει για να βρεθεί εγκαίρως μια λύση για τις μετακλήσεις εργατών γης. Διαφορετικά, όπως προειδοποιούν οι παραγωγοί, κινδυνεύει να ανατραπεί ο προγραμματισμός για ολόκληρη την καλλιεργητική σεζόν, με ό,τι συνεπάγεται όχι μόνο για το εισόδημα των αγροτών αλλά και για την προσφορά κηπευτικών στην αγορά.
Την επιστολή μετέφερε στη Βουλή η βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ Κατερίνα Σπυριδάκη, με ερώτηση και αίτηση κατάθεσης εγγράφων προς τους υπουργούς Εξωτερικών, Μετανάστευσης και Αγροτικής Ανάπτυξης. Την ερώτηση συνυπογράφουν ο Μανόλης Χνάρης, ο Δημήτρης Μάντζος και η Νάντια Γιαννακοπούλου. Σχεδόν ένα μήνα μετά την επιστολή των αγροτών και την ερώτηση των βουλευτών του ΠΑΣΟΚ, το θέμα παραμένει άλυτο, όπως επισημαίνει σε νέο ρεπορτάζ η τοπική καθημερινή εφημερίδα «Χανιώτικα Νέα». Εν τω μεταξύ ο χρονος μετράει αντίστροφα και τα περιθώρια στενεύουν.
Η τραγική ειρωνία είναι ότι στην Ιεράπετρα της Κρήτης, η ίδια τοπική κοινωνία που ζητά επειγόντως εργατικά χέρια από τρίτες χώρες, διαμαρτύρεται έντονα για τις συνεχιζόμενες αφίξεις μεταναστών και προσφύγων, οι οποίοι στοιβάζονται σε υπαίθριους χώρους, σε άθλιες συνθήκες. Ο Δήμος Ιεράπετρας βάζει μπλόκο στη δημιουργία μόνιμης δομής υποδοχής μεταναστών και αντιπροτείνει έναν «περιφραγμένο και ελεγχόμενο χώρο, στον οποίο οι νεοαφιχθέντες να θα παραμένουν αποκλειστικά για μια ή δυο νύχτες, μέχρι τη μεταφορά τους.
Απορρίπτονται έως και 8 στις 10 αιτήσεις
Σύμφωνα με τους παραγωγούς και τις εταιρείες που μεσολαβούν στις μετακλήσεις, οι προξενικές συνεντεύξεις στο Βιετνάμ έχουν μειωθεί από περίπου 15 σε μόλις 3 την ημέρα. Τα ποσοστά απορρίψεων ξεπερνούν, όπως αναφέρουν, το 60% και σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν το 80%. Συνεργαζόμενη εταιρεία στο Βιετνάμ αναφέρει επίσης ότι εργάτες με εγκεκριμένη μετάκληση, που πέρασαν από συνέντευξη μεταξύ Αυγούστου και 15 Οκτωβρίου, δεν είχαν πάρει καμία απάντηση, ούτε θετική ούτε αρνητική.
Το διακύβευμα για την περιοχή είναι μεγάλο. Η Ιεράπετρα έχει περίπου 27.000 στρέμματα θερμοκηπιακών καλλιεργειών και 100.000 στρέμματα ελαιώνων, και είναι από τους βασικούς προμηθευτές κηπευτικών της εγχώριας αγοράς.
Τα ίδια παράπονα, δύο χρόνια μετά
Οι καταγγελίες δεν είναι καινούργιες. Τον Αύγουστο του 2024, ο γραμματέας του Αγροτικού Συλλόγου Ιεράπετρας Μιχάλης Βιαννιτάκης έλεγε στο in.gr ότι οι παραγωγοί της περιοχής είχαν υποβάλει πάνω από 2.500 αιτήσεις μετάκλησης. Τελικά ήρθαν μόλις μερικές δεκάδες εργάτες, συχνά όταν είχε ήδη περάσει η περίοδος για την οποία τους χρειάζονταν. Τότε οι απορρίψεις στις προξενικές συνεντεύξεις υπολογίζονταν, κατά τον Σύλλογο, πάνω από 85%. Από τότε άλλαξαν οι χώρες από τις οποίες έρχονται οι αιτήσεις, αλλά το σημείο όπου κολλάει η διαδικασία φαίνεται να μένει το ίδιο.
Τι άλλαξε στο μεταξύ
Στο διάστημα αυτό η κυβέρνηση έκανε σημαντικές αλλαγές στο πλαίσιο. Το ανώτατο όριο μετακλήσεων για το 2026 ορίστηκε στις 94.240 θέσεις. Ο ν. 5275/2026 μείωσε την ελάχιστη διάρκεια σύμβασης για εξαρτημένη εργασία από έναν χρόνο σε έξι μήνες. Μετά τους έξι μήνες ο εργαζόμενος μπορεί να αλλάξει εργοδότη, κάτι που, όπως επισημαίνει στα «Χανιώτικα Νέα» η εργατολόγος Χρύσα Θεοδώρου, μεταφέρει τον κίνδυνο νέας μετάκλησης στον αρχικό εργοδότη. Ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης ανακοίνωσε στις 4 Νοεμβρίου ότι οι εγκρίσεις μετακλήσεων αυξήθηκαν από 41.000 στο εννεάμηνο του 2025 σε 68.000 στο αντίστοιχο διάστημα του 2026.
Οι αλλαγές αυτές αφορούν κυρίως το πρώτο στάδιο της διαδικασίας, δηλαδή τα όρια, τις εγκρίσεις και τους όρους των συμβάσεων. Ο αριθμός των εγκρίσεων δεν λέει πόσες θεωρήσεις εισόδου εκδόθηκαν ούτε πόσοι εργάτες έφτασαν. Στην Κρήτη, ως τον Απρίλιο, είχαν υποβληθεί περίπου 3.100 αιτήσεις για 7.500 εργάτες.
Οι επαφές με το Βιετνάμ
Το ΠΑΣΟΚ επισημαίνει ότι οι καταγγελίες έρχονται λίγους μήνες αφότου ο κ. Γεραπετρίτης, στην επίσκεψή του στο Βιετνάμ τον Ιούλιο, ανέδειξε τη νόμιμη μετανάστευση ως πεδίο διμερούς συνεργασίας. Τον Μάρτιο, ο κ. Πλεύρης είχε συζητήσει με την πρέσβειρα του Βιετνάμ τη δυνατότητα σύναψης διμερούς συμφωνίας για οργανωμένες μετακλήσεις, μεταξύ άλλων για τις ανάγκες της αγροτικής παραγωγής.
Από τη Μεσσηνία ως το Μπαγκλαντές
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην Κρήτη. Στη Μεσσηνία, όπου η ελαιοσυλλογή είναι σε εξέλιξη, παραγωγοί περιέγραψαν στην «Καθημερινή» αντίστοιχα γραφειοκρατικά κωλύματα. Οι φάκελοι για Αιγύπτιους εργάτες περνούν από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και καταλήγουν στα προξενεία σε Κάιρο και Αλεξάνδρεια, όπου σταματούν. Ο πρόεδρος της Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου Μανώλης Γιαννούλης εκτίμησε στην ίδια εφημερίδα ότι περίπου το 10% του φετινού καρπού έμεινε στα δέντρα.
Για τους εργάτες από το Μπαγκλαντές τα εμπόδια είναι μεγαλύτερα, επειδή η Ελλάδα δεν έχει πρεσβεία στη χώρα και οι αιτήσεις κατατίθενται στο Νέο Δελχί. Σύμφωνα με τη Dhaka Post, λιγότεροι από 500 εργάτες από το Μπαγκλαντές έφτασαν νόμιμα στην Ελλάδα τα δύο τελευταία χρόνια, ενώ η διμερής συμφωνία του 2022 προβλέπει έως 4.000 εργάτες τον χρόνο. Η πρέσβειρα του Μπαγκλαντές στην Αθήνα Ναχίντα Ραχμάν Σουμόνα έχει προτείνει να στέλνονται προξενικά κλιμάκια στη Ντάκα ή να επιτραπεί η κατάθεση αιτήσεων σε ελληνικές πρεσβείες τρίτων χωρών.
Το ζήτημα έχει αναδείξει, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του Αγροτικού Ελαιοπαραγωγικού Συνεταιρισμού και της Ομάδας Παραγωγών «Νηλέας» Γιώργος Κόκκινος. Όπως είπε στην «Καθημερινή», από τον περασμένο Νοέμβριο είχε κάνει αίτηση για τέσσερις συγκεκριμένους εργάτες από το Μπαγκλαντές, οι οποίοι ακόμη δεν είχαν περάσει συνέντευξη στην πρεσβεία στην Ινδία. Κατά τον ίδιο, ο νόμιμος δρόμος δεν λειτουργεί και πολλοί παραγωγοί αναγκάζονται να καταφύγουν σε εργάτες χωρίς χαρτιά.
Ανοιχτά ερωτήματα
Οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ ζητούν αναλυτικά στοιχεία για αιτήσεις, εγκρίσεις, απορρίψεις και εκκρεμότητες, τους πίνακες των προγραμματισμένων ραντεβού και όποιες αποφάσεις ή οδηγίες επηρεάζουν τις μετακλήσεις. Ρωτούν επίσης αν υπάρχει επίσημη απόφαση που περιορίζει ή αναστέλλει τις μετακλήσεις από το Βιετνάμ. «Μια διαδικασία μετάκλησης που ολοκληρώνεται όταν έχει παρέλθει η περίοδος για την οποία ζητήθηκε ο εργαζόμενος χάνει στην πράξη τον σκοπό της», σημειώνεται στην ερώτηση. To in απευθύνθηκε στα υπουργεία Εξωτερικών και Μετανάστευσης, με γραπτά ερωτήματα σχετικά με την υπόθεση των μετακλητών εργατών γης και αναμένει απαντήσεις. Στο μεταξύ, στα θερμοκήπια της Ιεράπετρας και στους ελαιώνες της Μεσσηνίας η δουλειά δεν περιμένει, και οι παραγωγοί μετρούν τις μέρες με εγκρίσεις στο χέρι και εργάτες που δεν έρχονται.





