Εάν υπήρχε μία ελπίδα για καλύτερες τιμές για τους Έλληνες ελαιοπαραγωγούς, χάθηκε και αυτή, καθώς η ισπανική παραγωγή ελαιολάδου είναι τόσο μεγάλη, που και η ίδια η χώρα της Ιβηρικής ανέλαβε πρωτοβουλίες για προστασία των παραγωγών.
Πριν από λίγες ημέρες το ισπανικό Υπουργείο Γεωργίας, Αλιείας και Τροφίμων κοινοποίησε απόφαση του σύμφωνα με την οποία, τα ισπανικά ελαιοτριβεία υποχρεούνται να αποσύρουν προσωρινά από την αγορά το 12% της ποσότητας ελαιολάδου που θα παράξουν κατά την τρέχουσα ελαιοκομική περίοδο.
Σύμφωνα με την απόφαση, η ποσότητα που ισούται με περίπου 188 χιλ. τόνους ελαιολάδου θα πρέπει να παραμείνει αποθηκευμένη έως τις 30 Σεπτεμβρίου του 2027 με στόχο την ρύθμιση της (πλεονάζουσας) προσφοράς, ώστε να σταθεροποιηθεί η λειτουργία της αγοράς και του κλάδου.
Σε αντίθεση με προηγούμενες χρονιές, όποτε η χώρα είχε γνωρίσει πρωτόγνωρη ξηρασία, και είχε σαν αποτέλεσμα να εκτοξευθούν και οι τιμές στην Ελλάδα λόγω εξαγωγών μας προς την Ισπανία, η τρέχουσα ελαιοκομική περίοδος θεωρείται μία από τις καλύτερες ιστορικά για την χώρα. Όπως αναφέρει σε ενημέρωση του το Γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της Ελληνικής Πρεσβείας στην Μαδρίτη, οι εκτιμήσεις παραγωγής για την ελαιοκομική περίοδο 2026/27 αναμένεται να ανέλθει σε 1,6 εκατ. τόνους, σημειώνοντας αύξηση 23% σε σύγκριση με την προηγούμενη περίοδο.
Οι ευνοϊκές καιρικές συνθήκες της περασμένης άνοιξης στις κυριότερες ελαιοπαραγωγικές περιοχές, με ήπιες θερμοκρασίες και άφθονες βροχοπτώσεις, συνέβαλαν στην καλή ανθοφορία και καρπόδεση των ελαιόδεντρων. Όπως σημειώνεται, η προβλεπόμενη παραγωγή θα μπορούσε να καταστήσει την τρέχουσα περίοδο την τέταρτη μεγαλύτερη στην ιστορία του κλάδου στην Ισπανία.
Αξίζει να αναφερθεί ότι το μέτρο απόσυρσης του 12% της παραγωγής με απόφαση του υπουργείου Γεωργίας Αλιείας και Τροφίμων εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην χώρα με τον υπουργό Luis Planas να αναφέρει ότι η ενεργοποίηση του μηχανισμού απόσυρσης αποτελεί μέτρο ρύθμισης της αγοράς, το οποίο διασφαλίζει δίκαιη αμοιβή για τους ελαιοπαραγωγούς και σταθερότητα για τους καταναλωτές, αποτρέποντας απότομες διακυμάνσεις τιμών.
Πόσο θα επηρεαστεί η Ελλάδα
Η υψηλή παραγωγή στην Ισπανία που πιθανόν να είναι και μέσα στις 5 καλύτερες χρονιές της ιστορικά, σίγουρα αποτελεί αρνητική είδηση για τους Έλληνες ελαιοπαραγωγούς που το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής τους κινείται σε Ιταλία και Ισπανία. Καθώς, όπως προαναφέρθηκε, το μέτρο της απόσυρσης εφαρμόζεται πρώτη φορά, απομένει να διαπιστωθεί στην πράξη κατά πόσο μπορεί να βελτιώσει λίγο τις τιμές.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times που επικαλείται το Γραφείο της Ελληνικής Πρεσβεία στην Μαδρίτη, στην Ιταλία ένα κιλό εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου πωλήθηκε κατά μέσο όρο στα 5,18 ευρώ την τελευταία εβδομάδα του Οκτωβρίου, σχεδόν 38% λιγότερο από ότι ένα χρόνο πριν. Ωστόσο, οι τιμές αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 8% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα, ουσιαστικά μετά από την ανακοίνωση της Ισπανίας για το μέτρο της απόσυρσης.
To roller coaster των ελληνικών εξαγωγών ελαιολάδου στην Ισπανία
Το 2022, μετά από μία χρονιά πανδημίας ο όγκος των ελληνικών εξαγωγών διπλασιάστηκε, ενώ η αξία πενταπλασιάστηκε λόγω της εκτόξευσης των τιμών. Το 2023 σημειώθηκε το ιστορικό ρεκόρ τόσο σε όγκο (43,4 χιλ. τόνοι) όσο και σε αξία (147,4 εκατ. ευρώ), καθώς η ισπανική βιομηχανία αγόρασε μαζικά ελληνικό ελαιόλαδο (κυρίως χύδην και ραφιναρισμένο) για να καλύψει το κενό από τις καταστροφικές σοδειές της ξηρασίας.
Ακολούθως το 2024 οι εξαγωγές υποχώρησαν κατά περισσότερο από 55% σε αξία και 61% σε όγκο, καθώς η ισπανική παραγωγή άρχισε να ανακάμπτει (από 666 χιλ. τόνους την περίοδο 2022/23 στους 855,6 χιλ. τόνους το 2023/24) ενώ με την ισπανική παραγωγή της περιόδου 2024/25 να επανέρχεται σε κανονικά επίπεδα (1,415 εκατ. τόνοι) και τις τιμές παραγωγού να υποχωρούν πάνω από 40%, οι εισαγωγές της Ισπανίας από την Ελλάδα περιορίστηκαν εκ νέου σε χαμηλά επίπεδα.





