Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) προχωρά στην κατάθεση νομοθετικής ρύθμισης με στόχο την τροποποίηση του καθεστώτος αποζημίωσης των σταθμών ΑΠΕ που λειτουργούν με Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ). Η νέα παρέμβαση προβλέπει ότι οι παραγωγοί θα συνεχίσουν να λαμβάνουν τη λειτουργική ενίσχυση κατά τις ώρες όπου η τιμή εκκαθάρισης στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώνεται σε μηδενικά επίπεδα.
Με βάση το νέο πλαίσιο, η απώλεια της αποζημίωσης θα ενεργοποιείται αποκλειστικά στην περίπτωση που καταγραφούν αρνητικές τιμές για περισσότερες από δύο διαδοχικές ώρες. Η ρύθμιση αυτή, η οποία τελεί υπό διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχει προκαλέσει ισχυρές αποκλίσεις στρατηγικής ανάμεσα στους θεσμικούς εκπροσώπους της εγχώριας αγοράς φωτοβολταϊκών.
Ποιοι άξονες υποστηρίζουν το αίτημα για 5ετή παράταση των ΣΕΔΠ
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά (ΠΟΣΠΗΕΦ) αξιολογεί τη διάταξη του ΥΠΕΝ ως ένα αναγκαίο προκαταρκτικό μέτρο, το οποίο όμως δεν επαρκεί για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των επενδύσεων. Ο κλάδος καταγράφει ήδη απώλειες εσόδων που υπερβαίνουν το 25% λόγω των αναγκαστικών περιορισμών έγχυσης.
Η στρατηγική διεκδίκησης της Ομοσπονδίας επικεντρώνεται σε δύο άξονες:
Χρονική επιμήκυνση συμβάσεων: Υποβολή αιτήματος για πενταετή επέκταση της διάρκειας των ΣΕΔΠ. Στόχος είναι η αποκατάσταση του οικονομικού ισοζυγίου των έργων, ώστε οι επενδυτές να προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση και επιμήκυνση των τραπεζικών τους δανείων. Η ΠΟΣΠΗΕΦ, σε συνεργασία με το ΥΠΕΝ, υποστηρίζει προς την Κομισιόν ότι η κίνηση αυτή δεν αποτελεί νέο σχήμα κρατικής ενίσχυσης αλλά τεχνική διόρθρωση των υφιστάμενων συμβολαίων.
Εμπροσθοβαρής αναπροσαρμογή ταρίφας: Πρόταση για προσωρινή, ταμειακή αύξηση της τιμής αναφοράς (ταρίφας) στην παρούσα φάση, με υποχρέωση επιστροφής των αντίστοιχων ποσών κατά την πενταετή περίοδο της παράτασης. Κατά την ΠΟΣΠΗΕΦ, η συγκεκριμένη διευκόλυνση ρευστότητας απαιτεί απλή ενημέρωση και όχι έγκριση από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (DG Comp).
Γιατί η διατήρηση των πληρωμών στις μηδενικές τιμές θεωρείται ανεπαρκής;
Στον αντίποδα, ο Σύνδεσμος Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ) χαρακτηρίζει τις προτάσεις αυτές βραχυπρόθεσμες, εκτιμώντας ότι η παρέμβαση του ΥΠΕΝ για τις μηδενικές τιμές θα εξουδετερωθεί σύντομα από την πραγματικότητα της χονδρεμπορικής αγοράς.
Η επιχειρηματολογία του Συνδέσμου βασίζεται στους κανόνες λειτουργίας του Target Model:
Μετατροπή σε αρνητικές τιμές: Λόγω της συνεχούς υπερπροσφοράς πράσινης ενέργειας, οι μηδενικές τιμές τείνουν να μετατραπούν μόνιμα σε αρνητικές.
Απώλεια προτεραιότητας κατανομής: Τα έργα με ΣΕΔΠ δεν διαθέτουν προτεραιότητα εισόδου στο σύστημα. Καθετοποιημένοι όμιλοι και κάτοχοι διμερών συμβολαίων (PPA’s), που δεν επηρεάζονται από το καθεστώς των αρνητικών τιμών, υποβάλλουν χαμηλότερες προσφορές, εκτοπίζοντας τους ανεξάρτητους παραγωγούς.
Οριζόντιες περικοπές από ΦΟΣΕ: Όταν η παραγωγή υπερβαίνει τη ζήτηση σε μια 15λεπτη χρονομονάδα, οι Φορείς Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦΟΣΕ) αναγκάζονται να προχωρούν σε αναλογικές, οριζόντιες περικοπές ισχύος στα χαρτοφυλάκια που εκπροσωπούν, εκμηδενίζοντας την ωφέλεια της ρύθμισης.
Σύμφωνα με τον ΣΠΕΦ, η εξέλιξη αυτή έχει ήδη προκαλέσει υποτίμηση της αξίας των υφιστάμενων φωτοβολταϊκών πάρκων, περιορίζοντας δραστικά τις τιμές μεταπώλησής τους σε σχέση με τις αρχές του έτους.
Ποιες προκλήσεις συνοδεύουν τη διαχείριση της υπερπροσφοράς;
Η αντιπαράθεση για το θεσμικό πλαίσιο αναδεικνύει τις βαθύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζει το ηλεκτρικό σύστημα:
Ανάγκη για πάγωμα νέων αδειών: Προτείνεται η άμεση αναστολή προσθήκης νέων φωτοβολταϊκών σταθμών οποιασδήποτε κατηγορίας (συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων Net Billing και μικρής κλίμακας), καθώς η περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης από το δίκτυο επιτείνει το πρόβλημα των περικοπών.
Καθυστερήσεις στην αδειοδότηση αποθήκευσης: Η μοναδική βιώσιμη λύση για τη μεταφορά των ενεργειακών πλεονασμάτων σε ώρες υψηλής ζήτησης είναι η αποθήκευση. Ωστόσο, εκκρεμεί η χορήγηση όρων σύνδεσης από τους Διαχειριστές για περίπου 10 GW αδειοδοτημένων merchant έργων αποθήκευσης, τα οποία έχουν υποβληθεί προς κατά προτεραιότητα (fast-track) έγκριση.
Χρονοβόρες ευρωπαϊκές εγκρίσεις: Η επιδίωξη ταχείας επίλυσης χωρίς το εκ νέου άνοιγμα του συνολικού φακέλου του συστήματος στήριξης από την Κομισιόν παραμένει αβέβαιη, καθώς οι ευρωπαϊκές αρχές αντιμετωπίζουν τις παρατάσεις συμβάσεων ως δομικές τροποποιήσεις του ανταγωνισμού.
Η ουσία της είδησης
Το ΥΠΕΝ νομοθετεί τη διατήρηση των αποζημιώσεων ΑΠΕ στις μηδενικές τιμές, περιορίζοντας τις περικοπές ενισχύσεων μόνο στις ώρες με αρνητικό πρόσημο. Η αγορά εμφανίζεται διχασμένη, με την ΠΟΣΠΗΕΦ να ζητά πενταετή παράταση των συμβάσεων ΣΕΔΠ για λόγους τραπεζικής βιωσιμότητας και τον ΣΠΕΦ να προειδοποιεί για αναποτελεσματικότητα του μέτρου, προκρίνοντας το πάγωμα νέων έργων και την άμεση αδειοδότηση 10 GW αποθήκευσης.
