Αυξημένη δραστηριότητα του ιού του Δυτικού Νείλου καταγράφεται φέτος στην Ελλάδα, με την Ανατολική Αττική να βρίσκεται στο επίκεντρο της έξαρσης. Τα κρούσματα είναι περισσότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ η περίοδος κατά την οποία κυκλοφορεί ο ιός στη χώρα δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία του ΕΟΔΥ, έως τις 19 Αυγούστου 2026 έχουν διαγνωστεί και δηλωθεί συνολικά 157 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα. Από αυτά, 116 κρούσματα παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση, ενώ 41 κρούσματα είχαν ήπιες εκδηλώσεις ή δεν παρουσίασαν εκδηλώσεις από το ΚΝΣ.
Μόνο την τελευταία εβδομάδα, έως τις 19 Αυγούστου, δηλώθηκαν 47 νέα εγχώρια κρούσματα, ενώ καταγράφηκε ακόμη ένα περιστατικό με σύνθετο ιστορικό μετακινήσεων, μεταξύ άλλων και σε ενδημική χώρα του εξωτερικού. Από την αρχή της περιόδου έχουν καταγραφεί επίσης 13 θάνατοι.
Μαρκόπουλο και Σπάτα στο επίκεντρο
Για την αυξημένη δραστηριότητα του ιού μίλησε ο καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορκίνης, επισημαίνοντας ότι η φετινή εικόνα παρουσιάζει μεγαλύτερη δραστηριότητα, με ιδιαίτερη συγκέντρωση κρουσμάτων στους δήμους Μαρκοπούλου και Σπάτων.
Ο καθηγητής εξήγησε ότι δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να προσδιοριστεί με βεβαιότητα ποιος είναι ο λόγος που έχει προκληθεί η συγκεκριμένη έξαρση.
Όπως υπενθύμισε, ο κύκλος μετάδοσης του ιού συνδέεται με τα κουνούπια και τα μολυσμένα πτηνά. Τα κουνούπια μολύνονται κυρίως από κορακοειδή, όπως τα κοράκια, οι καρακάξες και οι κίσσες.
Η αυξημένη παρουσία κρουσμάτων σε συγκεκριμένες περιοχές αποτελεί, σύμφωνα με τον κ. Μαγιορκίνη, ένδειξη ότι πιθανότατα υπάρχουν εκεί πληθυσμοί πτηνών που έχουν μολυνθεί.
Ένα από τα πιθανά σενάρια που ανέφερε συνδέεται με τη μετατόπιση πληθυσμών πτηνών μετά τον τυφώνα Daniel το 2023, όταν η Θεσσαλία είχε βρεθεί στο επίκεντρο της δραστηριότητας του ιού.
«Οι περισσότεροι δεν θα καταλάβουν ότι μολύνθηκαν»
Παρά την αυξημένη δραστηριότητα του ιού, ο Γκίκας Μαγιορκίνης εμφανίστηκε καθησυχαστικός αναφορικά με τη μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται.
Όπως εξήγησε, οι περισσότεροι άνθρωποι που προσβάλλονται από τον ιό δεν θα αντιληφθούν καν ότι μολύνθηκαν, καθώς η λοίμωξη μπορεί να περάσει χωρίς εμφανή συμπτώματα.
Η προσβολή, ωστόσο, του κεντρικού νευρικού συστήματος αφορά περίπου έναν στους 150 ανθρώπους που μολύνονται.
Στις σοβαρότερες περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη και να χρειαστεί άμεση νοσηλεία.
Συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, λήθαργος, φωτοφοβία, σπασμοί ή παράλυση μπορεί να αποτελούν ενδείξεις προσβολής του κεντρικού νευρικού συστήματος και απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Η αντιμετώπιση είναι υποστηρικτική και προσαρμόζεται στην κλινική εικόνα κάθε ασθενούς.
Πότε μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο χρόνος που μεσολαβεί από το τσίμπημα ενός μολυσμένου κουνουπιού μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων.
Όπως σημείωσε ο καθηγητής, το διάστημα αυτό μπορεί να διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα συμπτώματα είναι δυνατόν να εμφανιστούν ακόμη και έως δύο εβδομάδες μετά το τσίμπημα.
Τα σοβαρά περιστατικά είναι εκείνα που χρειάζονται ειδικό διαγνωστικό έλεγχο και ιατρική παρακολούθηση. Παράλληλα, ο κ. Μαγιορκίνης ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει κάποια χαρακτηριστική δερματική αντίδραση που να μπορεί να δείξει εάν ένα συγκεκριμένο τσίμπημα προήλθε από μολυσμένο κουνούπι.
Το σημάδι ή ο ερεθισμός που εμφανίζεται στο δέρμα προκαλείται από το σάλιο του κουνουπιού και την αλλεργική αντίδραση που μπορεί να προκαλέσει στον οργανισμό και όχι από την παρουσία του ιού.
Γιατί έχει σημασία η περιοχή όπου καταγράφονται τα κρούσματα
Η γεωγραφική κατανομή των περιστατικών έχει ιδιαίτερη σημασία για τους ειδικούς. Όπως εξήγησε ο Γκίκας Μαγιορκίνης, τα κουνούπια δεν μετακινούνται σε πολύ μεγάλες αποστάσεις. Επομένως, όταν παρατηρείται αυξημένη δραστηριότητα του ιού σε συγκεκριμένες περιοχές, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι οι κάτοικοι των συγκεκριμένων περιοχών χρειάζεται να είναι ακόμη πιο προσεκτικοί.
Η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών παραμένει το βασικό μέτρο πρόληψης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου καταγράφεται αυξημένη κυκλοφορία του ιού.
Η μεγάλη πλειονότητα των μολύνσεων δεν οδηγεί σε σοβαρή νόσηση. Ωστόσο, η εμφάνιση έντονων νευρολογικών συμπτωμάτων, όπως υψηλός πυρετός σε συνδυασμό με έντονο πονοκέφαλο, λήθαργο, φωτοφοβία, σπασμούς ή παράλυση, αποτελεί λόγο για άμεση μετάβαση σε νοσοκομείο και ιατρική αξιολόγηση.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
Ιδιαίτερη αναφορά στον ιό του Δυτικού Νείλου, έγινε και από τον παιδίατρο Σπύρο Μαζάνη. Ο παιδίατρος μιλώντας στην ΕΡΤ επισήμανε ότι, μέχρι στιγμής, τα κρούσματα που έχουν καταγραφεί αφορούν ευτυχώς ηλικίες άνω των 19 ετών.
Παρά το γεγονός ότι δεν έχουν εμφανιστεί μέχρι τώρα περιστατικά στα παιδιά, ο ίδιος τόνισε ότι δεν είναι δυνατόν να γνωρίζουμε με βεβαιότητα πώς θα εξελιχθεί η κυκλοφορία του ιού και επομένως χρειάζεται να υπάρχει προετοιμασία και πρόληψη.
Βασικό μέτρο είναι η αντικουνουπική προστασία, τόσο μέσα όσο και έξω από το σπίτι. Οι γονείς μπορούν να χρησιμοποιούν τα κατάλληλα αντικουνουπικά προϊόντα, ενώ για τα βρέφη ιδιαίτερα χρήσιμη είναι και η κουνουπιέρα.
Σε περιοχές όπου είναι γνωστό ότι υπάρχει αυξημένη παρουσία κουνουπιών, ο παιδίατρος συνέστησε επίσης τα παιδιά να φορούν μακριά μανίκια και μακριά παντελόνια, ώστε να περιορίζεται η έκθεση του δέρματος.
Παράλληλα, καλό είναι να αποφεύγεται, όσο είναι δυνατόν, η παραμονή των παιδιών κοντά σε σημεία με υγρασία, όπως λίμνες και άλλες περιοχές όπου ευνοείται η παρουσία και αναπαραγωγή κουνουπιών.
