το τελικό στάδιο ωρίμανσης βρίσκονται πλέον τα σιτηρά σε ολόκληρη τη χώρα, με τους παραγωγούς να προετοιμάζονται για τον αλωνισμό, διατηρώντας συγκρατημένη αισιοδοξία για τη φετινή χρονιά. Μέχρι σήμερα, η πορεία των καλλιεργειών εξελίσσεται χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα· ωστόσο, οι καιρικές συνθήκες των επόμενων εβδομάδων θα καθορίσουν τόσο τις τελικές αποδόσεις όσο και την ποιότητα του παραγόμενου προϊόντος.
Οι υψηλές θερμοκρασίες και οι ενδεχόμενοι καύσωνες αποτελούν τη μεγαλύτερη ανησυχία των παραγωγών, ενώ οι βροχοπτώσεις της τελευταίας στιγμής μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των σιτηρών και, κατά συνέπεια, τις εμπορικές τιμές.
Την ίδια στιγμή, οι οικονομικές πιέσεις παραμένουν έντονες. Το κόστος παραγωγής συνεχίζει να κινείται σε υψηλά επίπεδα, με τις δαπάνες για καύσιμα, φυτοπροστασία και λίπανση να επιβαρύνουν σημαντικά το τελικό αποτέλεσμα.
Η εφημερίδα «ΥΧ» καταγράφει την εικόνα της καλλιέργειας λίγο πριν από τον αλωνισμό, παρουσιάζοντας τις συνθήκες που επικρατούν στις βασικές παραγωγικές ζώνες της χώρας και τις προσδοκίες των παραγωγών για τη νέα σοδειά.
Η διεθνής αγορά σκληρού σιταριού βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε φάση αναμονής, με προοπτική μάλλον επίπεδη παρά ανοδική. Ο βασικός λόγος είναι ότι η αγορά έχει ήδη προεξοφλήσει μια πολύ καλή σοδειά στη Βόρεια Αφρική, γεγονός που πιέζει τις νέες τιμές και έχει μεταφερθεί και στις αξίες της Βόρειας Αμερικής. Οι αποδόσεις στην Αλγερία εκτιμώνται στους 1,7 τόνους/εκτάριο, αυξημένες κατά 23% από πέρυσι και 25% πάνω από τον πενταετή μέσο όρο, ενώ στο Μαρόκο οι αποδόσεις φτάνουν τους 2,5 τόνους/εκτάριο, 36% υψηλότερα από πέρυσι και 53% πάνω από τον μέσο όρο. Παράλληλα, η τουρκική παραγωγή αναμένεται στους 4,2 εκατ. τόνους, αυξημένη κατά 8%.
Το ενδιαφέρον μετατοπίζεται πλέον στη σπορά και στην εξέλιξη της σοδειάς των δυτικών πολιτειών του Καναδά. Αν ο Καναδάς επιβεβαιώσει μεγάλη παραγωγή, οι τιμές δύσκολα θα βρουν ανοδικό έδαφος πριν τις αρχές του φθινοπώρου. Στην Ιταλία, οι μύλοι εμφανίζονται να αγοράζουν στα 286 ευρώ/τόνο FOB, από 267 ευρώ την προηγούμενη εβδομάδα, όμως η άνοδος αυτή μάλλον αντανακλά χαμηλή εμπορική δραστηριότητα και αναμονή για τη νέα σοδειά Ελλάδας και Σικελίας. Σε κάθε περίπτωση, οι τιμές αυτές δεν αντιστοιχούν στις πραγματικές τιμές παραγωγού, καθώς αυτή την περίοδο δεν γίνονται αγοραπωλησίες μεταξύ καλλιεργητών και μύλων.
Στις λοιπές αγορές, η Γαλλία, στο λιμάνι Λα Παλίς, βρίσκεται στα περίπου 260 ευρώ/τόνο, από 254 ευρώ, οι ΗΠΑ στις Μεγάλες Λίμνες στα 258 ευρώ, αμετάβλητη, και ο Καναδάς στον Άγιο Λαυρέντιο στα 254 ευρώ, επίσης αμετάβλητη. Η Αλγερία αγόρασε 400.000 τόνους στα 281-287 ευρώ/τόνο C&F για παραδόσεις Μαΐου-Ιουνίου, έναντι προηγούμενου διαγωνισμού γύρω στα 271 ευρώ. Η εικόνα συμπληρώνεται από τη μεγάλη αύξηση των παγκόσμιων τελικών αποθεμάτων: από 6,2 εκατ. τόνους το 2024 και 7,4 εκατ. το 2025, στα 8,8 εκατ. τόνους το 2026. Αυτή η αύξηση 18,9% ενισχύει το σενάριο ήπιων τιμών, εκτός αν ο καιρός στον Καναδά ανατρέψει απότομα τις προσδοκίες προσφοράς.
ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
Κερδισμένες οι πρώιμες σπορές και με ορθή διαχείριση
Λίγο πριν από την έναρξη του αλωνισμού, η συνολική εικόνα για τα σιτάρια στην ΠΕ Κιλκίς και, ειδικότερα, στην περιοχή της Αξιούπολης δείχνει ότι η χρονιά θα δώσει παραγωγή, αλλά με σαφείς διαφορές μεταξύ όσων επένδυσαν στην καλλιέργεια και όσων περιόρισαν τις εισροές λόγω κόστους.
Αυτό τονίζει η γεωπόνος του Αγροτοκτηνοτροφικού Συνεταιρισμού Αξιούπολης «Αξιός», Γλυκερία Κανή, μεταφέροντας την εικόνα από το πεδίο. «Είμαστε περίπου έναν μήνα πριν από τον αλωνισμό. Σε πολλές περιοχές τα σιτάρια είναι πιο μπροστά και όσοι έσπειραν πρώιμα θα ξεκινήσουν από την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου», αναφέρει.
Η ίδια εκτιμά ότι οι παραγωγές θα είναι ικανοποιητικές, με την προϋπόθεση ότι έχουν γίνει οι απαραίτητες καλλιεργητικές παρεμβάσεις. «Όσοι έκαναν λίπανση, ζιζανιοκτονία και γενικά φρόντισαν την καλλιέργεια, θα πάνε καλά», σημειώνει.
Ωστόσο, περίπου το 15% των μελών του συνεταιρισμού δεν προχώρησε σε λίπανση, κυρίως λόγω του υψηλού κόστους. «Τα λιπάσματα αυξάνονται κάθε δύο-τρεις μέρες. Μιλάμε για 6, 7, 8 ευρώ πάνω το σακί. Όταν ένας παραγωγός ρίχνει 100–150 σακιά, το κόστος γίνεται τεράστιο», εξηγεί η γεωπόνος.
Την ίδια ώρα, στις εκτάσεις όπου η σπορά καθυστέρησε, εμφανίστηκαν σκωριάσεις και σεπτορίες, ασθένειες που επηρεάζουν άμεσα την παραγωγή. «Εκεί θα έχουμε μείωση 100–200 κιλά το στρέμμα, ανάλογα με την περιοχή και την υγρασία», σημειώνει.
Αντίθετα, η πρωιμότητα φαίνεται πως έπαιξε καθοριστικό ρόλο. «Όσοι μπήκαν νωρίς στα χωράφια και έκαναν τις εργασίες στο σωστό φαινολογικό στάδιο, αυτοί θα πάνε καλά», τονίζει.
Πάντως, το μεγάλο ερωτηματικό παραμένει η τιμή του σιταριού. «Δεν ακούγεται τίποτα, μια περίεργη σιωπή», λέει χαρακτηριστικά η κ Κανή. «Ο συνεταιρισμός παραδοσιακά πληρώνει λίγο καλύτερα από την αγορά, ένα-δύο λεπτά παραπάνω, ανάλογα και με την πρωτεΐνη. Όμως φέτος όλα είναι ανοιχτά. Οι συμφωνίες με την Ιταλία —όπου καταλήγει μεγάλο μέρος της παραγωγής— δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί», καταλήγει.
ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Αρκαδία: Οι χαμηλές τιμές στα σιτηρά οδηγούν σε εγκατάλειψη
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η καλλιέργεια του σίτου και στην Αρκαδία. Ο παραγωγός, Δημήτρης Ξηρογιάννης, δηλώνει: «Μέχρι τώρα πάμε καλά, εκτός από τις περιοχές που επλήγησαν από τις πλημμύρες το διάστημα Δεκεμβρίου–Φεβρουαρίου, στην περιοχή της Κανδήλας.
Η ζημιά ήταν μεγάλη, αφού από τα 22 χιλιάδες στρέμματα, τα 10 χιλιάδες είχαν καλυφθεί από νερά. Προβλήματα δημιουργήθηκαν και σε άλλες περιοχές, όπως το οροπέδιο της Μαντινείας, ανάλογα με τις κλίσεις του εδάφους και τις αποστραγγιστικές τάφρους. Όσοι γλίτωσαν, θα έχουν καλή πορεία. Η ζημιά αφορά περίπου το 40% των εκτάσεων», σημειώνει.
Σε ό,τι αφορά τη διαμόρφωση των τιμών, αναφέρει: «Δεν υπάρχει διαφοροποίηση σε σχέση με την περσινή χρονιά, αφού το σιτάρι κυμαίνεται στα 0,16–0,18 ευρώ, ενώ το σκληρό στα 0,18–0,19. Η βρώμη στα 0,20–0,22 και το κριθάρι στα 0,18–0,20. Το σκληρό σιτάρι, που χρησιμοποιείται στα ζυμαρικά, κρατά πάντα τα σκήπτρα».
Ωστόσο, όπως τονίζει, οι τιμές αυτές δεν είναι ικανοποιητικές: «Δεν δημιουργούν κέρδος, αλλά κινούνται περίπου στο επίπεδο του κόστους. Παράλληλα, είμαστε υποχρεωμένοι να αντιμετωπίσουμε τις αθρόες εισαγωγές, που ρίχνουν την τιμή των σιτηρών στα 0,10–0,12 ευρώ, στα οποία περιλαμβάνεται και το κέρδος του εμπόρου. Όπως καταλαβαίνετε, δεν υπάρχει νόημα να συνεχιστεί η καλλιέργεια», καταλήγει.
ΘΕΣΣΑΛΙΑ
Αυξημένα στρέμματα στον κάμπο αλλά και ρίσκο λόγω κόστους
Με αυξημένο ενδιαφέρον και περισσότερα καλλιεργούμενα στρέμματα εξελίσσεται η φετινή χρονιά για τα σιτηρά στον κάμπο, καθώς οι παραγωγοί στράφηκαν μαζικά στα σκληρά σιτηρά, εγκαταλείποντας το βαμβάκι.
Ωστόσο, η αισιοδοξία από την αύξηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων μετριάζεται από την κατακόρυφη άνοδο του κόστους παραγωγής, καθιστώντας τη φετινή σοδειά μια εξίσωση για «δυνατούς λύτες».
Η φετινή περίοδος χαρακτηρίζεται από τις ιδιαίτερα αυξημένες τιμές στα λιπάσματα και τα αγροτικά εφόδια, λόγω του πολέμου στο Ιράν. Το κόστος έχει ανέβει σε επίπεδα, που αναγκάζουν τους αγρότες να επιδιώκουν το μέγιστο των αποδόσεων, προκειμένου να παραμείνουν κερδοφόροι. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των παραγωγών, για να μπορέσει μια εκμετάλλευση να ανταπεξέλθει στα έξοδα και να εξασφαλίσει ένα βιώσιμο εισόδημα, η παραγωγή κατά τον αλωνισμό θα πρέπει να ξεπερνά τα 500 κιλά ανά στρέμμα.
Αυτή την περίοδο, οι εργασίες στα χωράφια βρίσκονται στην κορύφωσή τους. Οι αγρότες ολοκλήρωσαν πρόσφατα τη ζιζανιοκτονία για τον έλεγχο των ανεπιθύμητων χόρτων και την επιφανειακή λίπανση, με στόχο την ενίσχυση των φυτών στην τελική φάση ανάπτυξης.
Οι πρόσφατες βροχοπτώσεις, αν και ευεργετικές για την ανάπτυξη των σιτηρών, δημιούργησαν συνθήκες υψηλής υγρασίας. Αυτό οδήγησε τους παραγωγούς σε εντατικούς ψεκασμούς με μυκητοκτόνα, προκειμένου να προστατεύσουν την παραγωγή από ασθένειες που ευνοούνται από τον υγρό καιρό.
Παρά το υψηλό κόστος καλλιέργειας, το κλίμα στις τάξεις των αγροτών παραμένει συγκρατημένα αισιόδοξο ως προς το ύψος της παραγωγής. Ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Νίκαιας «Ο Προμηθέας», κ. Αντώνης Ρεντζιάς, μιλώντας στην «ΥΧ», εκφράζει τον προβληματισμό του, καθώς τα φετινά συμβόλαια που έχουν ανακοινωθεί κυμαίνονται στα 24,5 λεπτά, όταν πέρυσι οι τιμές έφταναν τα 26–26,5 λεπτά το κιλό. Πολλά, φυσικά, θα εξαρτηθούν και από τις εισαγωγές και τη διεθνή παραγωγή σίτου.
Ευχή όλων είναι μέχρι τα τέλη Ιουνίου, οπότε θα ξεκινήσει η συγκομιδή, να ευνοήσουν οι καιρικές συνθήκες.
ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ-ΘΡΑΚΗ
Μόνη ελπίδα η καλή τιμή
Ικανοποιημένος από την καλλιεργητική πορεία των σιτηρών εμφανίζεται ο πρόεδρος της ΕΑΣ Δράμας, Γιάννης Κεσκίνογλου, όχι όμως και από τις τιμές. «Δεν φαίνονται καλά τα πράγματα με τις τιμές, ενώ και πέρυσι ήταν χαμηλές», σημειώνει. Εκτιμά πάντως ότι η ποιότητα είναι καλή, αρκεί να μην προκύψουν θεομηνίες. «Ο καρπός θα διαμορφωθεί από εδώ και πέρα και είναι σημαντικό να μην υπάρξουν ακραία καιρικά φαινόμενα», αναφέρει. Στη Δράμα οι εκτάσεις κινούνται στα περσινά επίπεδα, με τάση ενδεχόμενης μικρής αύξησης. Σε σχέση με τις υπόλοιπες καλλιέργειες, η άνοδος του κόστους παραγωγής δεν φαίνεται να επηρέασε σημαντικά το σιτάρι για φέτος. «Τα λιπάσματα, το πετρέλαιο, όλα τα κόστη έχουν ανέβει. Εάν οι τιμές δεν είναι καλύτερες από πέρυσι, η παραγωγή από την επόμενη χρονιά θα μειωθεί σημαντικά», τονίζει.
Πέρυσι, η τιμή πώλησης για το σκληρό σιτάρι διαμορφώθηκε στα 20–21 λεπτά το κιλό και για φέτος οι παραγωγοί προσδοκούν τιμές στα 25–30 λεπτά το κιλό, διαφορετικά η καλλιέργεια δεν θα είναι βιώσιμη. «Οι τιμές δεν είναι ενθαρρυντικές. Αναμένουμε και θα λάβουμε τις αποφάσεις μας σχετικά με την εμπορία», σημειώνει, επισημαίνοντας ότι η ΕΑΣ πραγματοποιεί εξαγωγές στην Ιταλία.
Στον βόρειο Έβρο, όπως αναφέρει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συνεταιρισμού Δημητριακών Ορεστιάδας «Η ΕΝΩΣΗ», Λάμπης Κουμπρίδης, τα σιτηρά αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα με τη βρωμούσα και παρουσιάζουν μέτρια ποιοτικά χαρακτηριστικά, ενώ απαιτείται άμεσα βροχόπτωση.
Προβληματική είναι και η τιμή, η οποία κινείται γύρω στα 21 λεπτά το κιλό. «Μόνη ελπίδα είναι ένα report που αναμένουμε από τον Καναδά, το οποίο να κάνει λόγο για μεγάλη πτώση της παραγωγής. Σε μια τέτοια περίπτωση οι τιμές θα εκτιναχθούν. Τον Ιούνιο θα έχουμε εικόνα», εξηγεί.
Για να παραμείνουν βιώσιμες οι καλλιέργειες, η τιμή παραγωγού θα πρέπει να φτάσει τα 30 λεπτά το κιλό, σημειώνει, προσθέτοντας ότι «οι αποδόσεις δεν θα είναι υψηλές, η παραγωγή θα είναι μειωμένη, ενώ και οι πλημμύρες έχουν καταστρέψει πολλά σιτάρια».
ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ
Θα καθυστερήσει ο αλωνισμός
Όψιμος δείχνει να είναι φέτος ο αλωνισμός των σιτηρών στα περισσότερα σημεία παραγωγής της Στερεάς Ελλάδας, καθώς οι καιρικές συνθήκες των τελευταίων μηνών επηρέασαν σημαντικά την ανάπτυξη των καλλιεργειών. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν έχουν καταγραφεί σοβαρά προβλήματα που να προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία στους παραγωγούς, ενώ η διαδικασία της ωρίμανσης εξελίσσεται, σε γενικές γραμμές, ικανοποιητικά.
Σύμφωνα με τον παραγωγό σιτηρών και θεριζοαλωνιστή από την Κάτω Τιθορέα Λοκρίδας, Κώστα Γεωργίου, εφόσον οι θερμοκρασίες παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, ο αλωνισμός των κριθών αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές Ιουνίου. Όπως επισημαίνει, «άλλες χρονιές οι εργασίες είχαν ξεκινήσει ακόμη και μετά τις 20 Μαΐου, γεγονός που αποδεικνύει τη φετινή καθυστέρηση της παραγωγής». Ωστόσο, όπως τονίζει, «το βασικό πρόβλημα δεν είναι η οψίμιση, αλλά οι αποδόσεις και κυρίως η ποιότητα των σιτηρών που θα παραδοθούν στην αγορά». Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί και για το αυξημένο κόστος παραγωγής, το οποίο, σύμφωνα με τους παραγωγούς, είναι αισθητά υψηλότερο σε σχέση με πέρυσι. Για τον λόγο αυτό θεωρούν αναγκαία την αύξηση των τιμών παραγωγού, ώστε να μπορέσουν να καλύψουν τα έξοδά τους. «Πέρυσι το σκληρό σιτάρι πουλήθηκε στα 22 λεπτά. Φέτος η τιμή πρέπει να είναι υψηλότερη, διαφορετικά η επόμενη καλλιεργητική περίοδος θα είναι ιδιαίτερα δύσκολη», σημειώνει ο κ. Γεωργίου, εκφράζοντας παράλληλα προβληματισμό για τις διεθνείς εξελίξεις και τη συνεχιζόμενη εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
