Η υλοποίηση του προγράμματος «Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα» βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, ωστόσο η πρόσφατη έκδοση αναλυτικών οδηγιών από το ΥΠΕΝ για την ορθή συμπλήρωση των παραστατικών φαίνεται πως ανοίγει έναν νέο κύκλο προβληματισμού στον τεχνικό κόσμο. Ενώ ο στόχος είναι η διασφάλιση της διαφάνειας και η ομαλή εκταμίευση των ενισχύσεων, οι επαγγελματίες του κλάδου έρχονται αντιμέτωποι με οδηγίες που κοινοποιήθηκαν με καθυστέρηση πέντε μηνών, την ώρα που χιλιάδες παραστατικά έχουν ήδη εκδοθεί με βάση την καθιερωμένη λογιστική πρακτική.
Η σύγκρουση με τα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (ΕΛΠ)
Το βασικό σημείο τριβής εστιάζεται στον τρόπο τιμολόγησης των υπηρεσιών και των βοηθητικών υλικών. Οι οδηγίες του προγράμματος απαιτούν την αναγραφή της παροχής υπηρεσιών διακριτά από το κόστος των εξαρτημάτων εγκατάστασης, είτε σε διαφορετικές γραμμές του ίδιου παραστατικού είτε σε χωριστά παραστατικά.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει στο B2Green ο κ. Γιάννης Καραβασίλης, Ηλεκτρολόγος Μηχανικός Ε.Μ.Π., η πρακτική αυτή έρχεται σε άμεση σύγκρουση με το ισχύον φορολογικό πλαίσιο (Ν. 4308/2014) και την ερμηνευτική εγκύκλιο ΠΟΛ. 1003/2014. Στα τεχνικά έργα, ο εργολάβος δικαιούται να διακινεί υλικά με Δελτία Αποστολής χωρίς αξία και να εκδίδει μια τελική Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (ΑΠΥ) που περιλαμβάνει ενιαία το κόστος «εργασίας και υλικών». Η απαίτηση για αναδρομική διάσπαση αυτών των ποσών στα ήδη εκδοθέντα παραστατικά προκαλεί τεράστια διοικητική επιβάρυνση στα λογιστήρια των προμηθευτών.
Τεχνικές λεπτομέρειες που «γεννούν» σφάλματα
Ένα ακόμη ζήτημα που θίγεται είναι η αυστηρότητα των ημερομηνιών. Ο οδηγός ορίζει ότι η ημερομηνία έκδοσης των παραστατικών πρέπει να είναι μεταγενέστερη της ημερομηνίας δέσμευσης της επιταγής. Στην πραγματικότητα της αγοράς, όμως, είναι σύνηθες η δέσμευση να γίνεται το πρωί και η έκδοση/αποστολή το απόγευμα της ίδιας ημέρας. Η μη συμπερίληψη της «ίδιας ημέρας» στις οδηγίες απειλεί να θέσει εκτός προγράμματος έγκυρες συναλλαγές για καθαρά τυπικούς λόγους.
Επιπλέον, η υποχρέωση αναγραφής του κωδικού ΕΑΝ του κύριου προϊόντος (π.χ. αντλία θερμότητας) και στο παραστατικό παροχής υπηρεσιών θεωρείται από πολλούς περιττή, καθώς η πληροφορία αυτή περιλαμβάνεται ήδη στη Βεβαίωση Εγκατάστασης μαζί με τον σειριακό αριθμό και τον κωδικό της επιταγής.
Δυσλειτουργίες στην Ψηφιακή Πλατφόρμα
Πέρα από το νομοθετικό σκέλος, οι μηχανικοί αναδεικνύουν και πρακτικά εμπόδια στη χρήση της πλατφόρμας:
- Απουσία ειδοποιήσεων: Δεν υπάρχει ενημέρωση για την επικείμενη αποδέσμευση μιας επιταγής, με αποτέλεσμα προμηθευτές να αντιλαμβάνονται την αποδέσμευση κατά την ώρα της ανάρτησης.
- Άκαμπτη διαδικασία διόρθωσης: Η επιλογή «διόρθωση αρχείων» οδηγεί στην αυτόματη αφαίρεση όλων των ήδη αναρτημένων εγγράφων μιας επιταγής, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων λαθών κατά την επανυποβολή.
Η ουσία του προβλήματος κρύβεται στην προσπάθεια εφαρμογής ενός «στενού» ελεγκτικού μοντέλου πάνω σε μια αγορά που λειτουργεί με παγιωμένες φορολογικές διαδικασίες. Αυτό που πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα οι μηχανικοί και οι προμηθευτές είναι ότι οι οδηγίες επιτρέπουν τη διόρθωση μη φορολογικών στοιχείων (όπως ο κωδικός ΕΑΝ) μέσω χειρόγραφης συμπλήρωσης στο πεδίο «Σχόλια» με σφραγίδα ή μέσω Υπεύθυνης Δήλωσης. Ωστόσο, η εμμονή στη διακριτή τιμολόγηση υλικών και υπηρεσιών παραμένει μια «ανοιχτή πληγή» που απαιτεί άμεση διευκρινιστική παρέμβαση από το ΥΠΕΝ, ώστε να αναγνωριστεί η νομιμότητα της αναγραφής αξίας ως ενιαίου έργου.
Διαβάστε παρακάτω την επιστολή που απέστειλε στο ΥΠΕΝ ο κ. Καραβασίλης:
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΛΛΑΖΩ ΘΕΡΜΟΣΙΦΩΝΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΗΜΑ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ
Αξιότιμοι κύριοι
Διαβάζοντας τις οδηγίες που αποστείλατε σχετικά με την ορθή συμπλήρωση των παραστατικών, έχω να επισημάνω τα εξής:
Ενας εργολάβος έχει το δικαίωμα να διακινεί υλικά προς το έργο ιδιώτη με Δελτία Αποστολής (Δ.Α.) χωρίς αξία (συνοδευτικά διακίνησης) και στο τέλος, με την ολοκλήρωση του έργου, να εκδώσει μία συνολική Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (Α.Π.Υ.), η οποία θα περιλαμβάνει τόσο την αξία των υλικών (που ενσωματώθηκαν στο έργο) όσο και την αξία της εργασίας.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με το ισχύον φορολογικό πλαίσιο:
- Τι ισχύει για τα Δελτία Αποστολής (Υλικά)
- Χωρίς Τιμές: Κατά τη μεταφορά των υλικών από την αποθήκη σας ή τον προμηθευτή στο έργο, εκδίδεται Δελτίο Αποστολής, το οποίο δεν απαιτείται να έχει τιμές (αξία), καθώς δεν πρόκειται για πώληση υλικών, αλλά για ενσωμάτωση αυτών σε τεχνικό έργο.
- Περιγραφή: Στο Δελτίο Αποστολής αναγράφεται το είδος και την ποσότητα των υλικών.
- Ψηφιακή Διακίνηση: Με το νέο ψηφιακό δελτίο αποστολής (myDATA), η διακίνηση αυτή πρέπει να καταχωρείται στην ΑΑΔΕ.
- Τι ισχύει για την Τελική Απόδειξη (Παραστατικό)
- Απόδειξη Παροχής Υπηρεσιών (Α.Π.Υ.): Εφόσον ο πελάτης είναι ιδιώτης, εκδίδεται Α.Π.Υ. (λιανική) με το πέρας των εργασιών.
- Συνολικό Κόστος: Στην Α.Π.Υ. μπορείτε να αναγράψετε τη συνολική αξία (“Εργασία και υλικά για την ανακαίνιση/κατασκευή…”), η οποία περιλαμβάνει το κόστος των υλικών που διακινήθηκαν, σύμφωνα με τη συμφωνία .
- Ποιο άρθρο/νόμος το επιτρέπει
Η δυνατότητα αυτή βασίζεται στα Ελληνικά Λογιστικά Πρότυπα (Ν. 4308/2014):
- Άρθρο 9 (Τιμολόγιο πώλησης): Σχετικά με την έκδοση παραστατικών.
- ΠΟΛ. 1003/2014 (Ερμηνευτική του Ν. 4308/2014): Η εγκύκλιος αυτή (σε συνδυασμό με παλαιότερες ΠΟΛ. 1011980/2008) διευκρινίζει ότι για τεχνικά έργα, τα υλικά που μεταφέρονται με Δελτία Αποστολής “χωρίς αξία” ενσωματώνονται στο τελικό παραστατικό (τιμολόγιο ή Α.Π.Υ.) με το οποίο χρεώνεται ο πελάτης.
Σημαντικές επισημάνσεις:
- Στα Δελτία Αποστολής είναι καλό να αναγράφεται ως σκοπός διακίνησης “Μεταφορά υλικών για το έργο [Όνομα Πελάτη] – [Διεύθυνση Έργου]”.
- Η Α.Π.Υ. πρέπει να εκδίδεται με την ολοκλήρωση της υπηρεσίας (ή την καταβολή της αμοιβής).
Θεωρώ επομένως ότι η απαίτηση ειδικά στα παραστατικά παροχής υπηρεσίας, να αναγράφονται σε ξεχωριστή γραμμή η εργασία και σε ξεχωριστή το κόστος υλικών θεωρώντας λανθασμένα ότι αυτά αποτελούν πώληση ,είναι και αντίθετη με τα παραπάνω αναγραφόμενα που προβλέπει η νομοθεσία και ο φορολογικός κώδικας και ταυτόχρονα θα δημιουργήσουν τεράστιο πρόβλημα στα λογιστήρια των προμηθευτών, που ήδη έχουν κόψει και αναρτήσει παραστατικά με τον τρόπο που κόβονται τα παραστατικά διαχρονικά σε όλα τα ιδιωτικά έργα (ενσωμάτωση κόστους βοηθητικών υλικών για την κατασκευή του δικτύου σύνδεσης της αντλίας πχ στο κόστος του έργου). Η προτροπή εκ των υστέρων για αναγραφή στοιχείων όπως αυτό πάνω σε ήδη εκδοθέντα παραστατικά δεν είναι ορθή.
Παρακαλώ να επανεξετάσετε σοβαρά αυτά τα θέματα γιατί θα δημιουργηθεί εξαιρετικά μεγάλο πρόβλημα στα λογιστήρια , εκτός βέβαια από τις χαμένες εργατοώρες του προσωπικού των επιχειρήσεων. Ο φορολογικός κώδικας προβλέπει αυτά που επισημαίνονται παραπάνω και το καλύτερο θα είναι να εκδοθεί μία διευκρινιστική η οποία θα προβλέπει αυτό που είναι νόμιμο και χρησιμοποιείται ήδη ,δηλαδή η αναγραφή της αξίας ως ενιαίου έργου. (ειδικά αν στα παραστατικά που έχουν ήδη κοπεί υπάρχει επισήμανση στα δελτία αποστολής ότι αφορούν στο συγκεκριμένο έργο και είναι βοηθητικά υλικά για την παροχή της υπηρεσίας).
Άλλωστε δεν θα είναι και για το πρόγραμμα σωστό να αναγκαστούν οι προμηθευτές για τα ήδη εκδοθέντα παραστατικά ,να μην αναρτήσουν δελτία αποστολής αφού θα μπλέξουν γραφειοκρατικά στα θέματα της εκταμίευσης όπως τα ζητάτε .
Επίσης η υποχρέωση αναγραφής του ΕΑΝ του κύριου επιδοτούμενου προϊόντος στα παραστατικά υπηρεσίας κι αυτή θα δημιουργήσει τεράστια προβλήματα στα ήδη αναρτημένα παραστατικά. Η απαίτηση καλύπτεται από την βεβαίωση εγκατάστασης όπου εκεί αναγράφεται τόσο ο αριθμός της επιταγής , η διεύθυνση τοποθέτησης αλλά και το ΕΑΝ του προϊόντος , το μοντέλο κλπ. Και γι’ αυτό το θέμα κατά την άποψή μου πρέπει να υπάρξει μέριμνα μιά ο απαιτούμενος χρόνος διόρθωσης όλων των επιταγών προς εξαργύρωση θα είναι πολύ μεγάλος .Αυτό γιατί δεν μπορεί να διορθωθεί ένα μόνο αρχείο (πατώντας στην επιλογή διόρθωση αρχείων πληρωμής αφαιρούνται αυτόματα και όλα τα υπόλοιπα αναρτημένα αρχεία και όχι μόνο το διορθωμένο της απόδειξης υπηρεσίας) , με κίνδυνο λαθών στην εκ νέου ανάρτηση όλων των αρχείων που αφορούν την συγκεκριμένη επιταγή).
Θέλω να σας αναφέρω ακόμη ένα θέμα το οποίο φαντάζομαι έχει συμβεί σε αρκετούς προμηθευτές. Επειδή η πλατφόρμα δεν είχε ειδοποίηση προς προμηθευτές ότι πχ μια συγκεκριμένη επιταγή αποδεσμεύεται μια συγκεκριμένη ημερομηνία (απλά εξαφανιζόταν από την λίστα) , σε κάποιες περιπτώσεις γινόταν αντιληπτό ότι η επιταγή είχε αποδεσμευτεί την ώρα της ανάρτησης των παραστατικών και ξαναδεσμευόταν φυσικά αμέσως. Σ αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη ώστε να φαίνεται ότι η ίδια η συγκεκριμένη επιταγή είχε δεσμευτεί (από το ιστορικό της πλατφόρμας) ,είχε κοπεί το παραστατικό μέσα στα πλαίσια των ημερομηνιών που προβλέπει το πρόγραμμα και δεν αποτελεί ένδειξη «άκυρης καταχώρησης» ενός παραστατικού που κόπηκε μέσα στα σωστά χρονικά όρια -αναγράφοντας και τους αριθμούς vouchers ,(επομένως αφορά αποκλειστικά το πρόγραμμα και τον συγκεκριμένο ωφελούμενο) .
Η αναφορά επίσης στις οδηγίες σας ότι η ημερομηνία έκδοσης των παραστατικών πρέπει να είναι μεταγενέστερη της ημερομηνίας δέσμευσης των επιταγών θα δημιουργήσει προβλήματα εγκυρότητας χωρίς αυτό βέβαια να συμβαίνει ,στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεσμεύτηκε μία επιταγή πρωινή ώρα και εντός της ίδιας μέρας το απόγευμα για παράδειγμα έγινε αποστολή των υλικών με ταυτόχρονη έκδοση παραστατικού.(λογικό να έχει συμβεί πολλές φορές αυτό) .Χρειάζεται και εδώ μέριμνα να γίνει διόρθωση του διευκρινιστικού κειμένου των οδηγιών από «μεταγενέστερη της ημερομηνίας δέσμευσης» σε «ίδια ή μεταγενέστερη της ημερομηνίας δέσμευσης»
Ευελπιστώντας οι παρατηρήσεις αυτές να τύχουν της προσοχής σας ,αφού και εύλογες είναι ,αλλά το σημαντικότερο αφορούν σε ενέργειες που ενώ είναι νομιμότατες , θα φαίνονται μη ικανές για εκταμίευση απέναντι στο πρόγραμμα.
Άλλωστε δεν είναι ευθύνη των προμηθευτών, το ότι οι αναλυτικές οδηγίες δόθηκαν σχεδόν πέντε μήνες μετά την έναρξη του προγράμματος και έχουν ήδη εκδοθεί χιλιάδες παραστατικά από όλους.
Με εκτίμηση
Γιάννης Καραβασίλης
Ηλεκτρολόγος Μηχανικός ΕΜΠ
