Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη αναθεώρηση των κανόνων της ΕΕ για τα διπλώματα οδήγησης, με στόχο την αύξηση της οδικής ασφάλειας και τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων, τα οποία κοστίζουν τη ζωή σε σχεδόν 20.000 ανθρώπους κάθε χρόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι νέες διατάξεις καλύπτουν την εκπαίδευση αρχάριων οδηγών, την ψηφιακή άδεια οδήγησης και την αφαίρεση διπλώματος.
Εκπαίδευση και εξέταση οδηγών
Οι υποψήφιοι οδηγοί θα εξετάζονται σε νέους τομείς, όπως οι κίνδυνοι των τυφλών σημείων, η χρήση συστημάτων υποβοήθησης, η ασφαλής έξοδος από το όχημα και η επικινδυνότητα της χρήσης κινητού κατά την οδήγηση. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των πεζών, των παιδιών και των ποδηλατών, μετά από σχετική παρέμβαση ευρωβουλευτών.
Οι άδειες οδήγησης για μοτοσικλέτες και αυτοκίνητα θα έχουν διάρκεια 15 ετών, ενώ σε χώρες όπου η άδεια λειτουργεί και ως δελτίο ταυτότητας, η ισχύς μπορεί να μειωθεί στα 10 χρόνια. Για φορτηγά και λεωφορεία η διάρκεια ορίζεται στα 5 έτη. Οι οδηγίες προβλέπουν επίσης αυξημένους ιατρικούς ελέγχους για οδηγούς άνω των 65 ετών. Πριν την πρώτη έκδοση ή την ανανέωση της άδειας, οι οδηγοί θα πρέπει να υποβάλλονται σε εξετάσεις όρασης και καρδιαγγειακής υγείας, με δυνατότητα αντικατάστασης του ιατρικού ελέγχου από αυτοαξιολόγηση σε ορισμένες χώρες.
Για πρώτη φορά εισάγεται δοκιμαστική περίοδος δύο ετών για νέους οδηγούς, με αυστηρότερους κανόνες σε θέματα αλκοόλ, ζώνης ασφαλείας και χρήσης παιδικών καθισμάτων. Οι νέοι μπορούν να αποκτήσουν άδεια κατηγορίας Β από τα 17, αλλά μόνο υπό επίβλεψη έμπειρου οδηγού έως τα 18. Επιπλέον, επιτρέπεται η απόκτηση άδειας για φορτηγό από τα 18 και για λεωφορείο από τα 21, εφόσον υπάρχει πιστοποιητικό επαγγελματικής επάρκειας.
Ψηφιακή άδεια οδήγησης
Η ψηφιακή άδεια οδήγησης, διαθέσιμη σε κινητά τηλέφωνα, θα αντικαταστήσει σταδιακά την έντυπη μορφή, χωρίς να καταργείται η δυνατότητα έκδοσης φυσικού διπλώματος. Η έκδοση έντυπης άδειας θα γίνεται χωρίς καθυστέρηση, κατά κανόνα εντός τριών εβδομάδων.
Αφαίρεση άδειας και διασυνοριακή εφαρμογή
Η αναστολή ή αφαίρεση άδειας για σοβαρές παραβάσεις θα κοινοποιείται στη χώρα έκδοσης, ώστε να διασφαλίζεται η διασυνοριακή εφαρμογή κυρώσεων. Αυτό αφορά περιπτώσεις οδήγησης υπό επήρεια αλκοόλ ή ναρκωτικών, εμπλοκή σε θανατηφόρα ατυχήματα και υπερβολική υπέρβαση ταχύτητας.
Δηλώσεις ευρωβουλευτών
Η εισηγήτρια Jutta Paulus δήλωσε ότι έως το 2030 η ψηφιακή άδεια θα είναι διαθέσιμη σε όλη την ΕΕ, δίνοντας στους πολίτες επιλογή μεταξύ ηλεκτρονικής και φυσικής μορφής. Η εκπαίδευση θα περιλαμβάνει περισσότερα για την ασφάλεια πεζών και ποδηλατών, ενώ θα διευκολυνθεί η οδήγηση οχημάτων έκτακτης ανάγκης.
Ο Matteo Ricci τόνισε ότι οι νέοι κανόνες ενισχύουν την οδική ασφάλεια με σαφέστερους και ταχύτερους μηχανισμούς αναστολής αδειών, προστατεύοντας τόσο τους υπεύθυνους οδηγούς όσο και την κοινότητα.
Οι κανόνες θα ισχύσουν 20 ημέρες μετά τη δημοσίευσή τους στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Τα κράτη μέλη έχουν τρία χρόνια για την ενσωμάτωσή τους στο εθνικό δίκαιο και έναν επιπλέον χρόνο για την εφαρμογή τους.
