«Από το μαθητή του σήμερα στον πολίτη του αύριο». Με αυτό το σύνθημα το Υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να ανοίξει ένα από τα μεγαλύτερα κεφάλαια αλλαγών στην ελληνική εκπαίδευση των τελευταίων ετών.
Στο Ωδείο Αθηνών, η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, το «Όραμα για το Νέο Σχολείο», δίνοντας το στίγμα μιας μεταρρύθμισης, που δεν περιορίζεται στο Λύκειο και στις Πανελλαδικές, αλλά φιλοδοξεί να επανακαθορίσει τι μαθαίνει ο μαθητής, πώς αξιολογείται, ποιες δεξιότητες αποκτά και πώς συνδέεται το σχολείο με τη μετέπειτα ζωή του.
Στην καρδιά του σχεδιασμού βρίσκεται το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο καθώς και το νέο μοντέλο αξιολόγησης.
Η Τράπεζα Θεμάτων και το Ψηφιακό Πιστοποιητικό μπήκαν στο τραπέζι της συζήτησης, παράλληλα με το ρόλο του εκπαιδευτικού, την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα νέα Προγράμματα Σπουδών, τις δεξιότητες του 21ου αιώνα, την επαγγελματική εκπαίδευση, τις σύγχρονες σχολικές υποδομές, τη συμπερίληψη και την προσπάθεια να αποκτήσει κάθε μαθητής περισσότερες από μία διαδρομές προς την επιτυχία.
Συνολικά, το Υπουργείο Παιδείας παρουσιάζει τη μεταρρύθμιση ως μια προσπάθεια να μετακινηθεί το ελληνικό σχολείο από ένα μοντέλο που, ιδιαίτερα στο Λύκειο, έχει συνδεθεί έντονα με την προετοιμασία για τις Πανελλαδικές, προς ένα σύστημα στο οποίο θα αποκτά μεγαλύτερη σημασία η συνολική εκπαιδευτική διαδρομή του μαθητή.
Το βασικό μήνυμα της υπουργού Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη ήταν χαρακτηριστικό: «Ο μαθητής του αύριο ξεκινά σήμερα».
Η τρίωρη εκδήλωση σηματοδότησε την επόμενη φάση του Εθνικού Διαλόγου, στον οποίο συμμετέχουν μαθητές, εκπαιδευτικοί, πανεπιστημιακοί, στελέχη της εκπαίδευσης και διεθνείς προσωπικότητες. Το ίδιο το Υπουργείο περιγράφει τη διαδικασία ως προσπάθεια να απαντηθεί ένα βασικό ερώτημα: τι σχολείο χρειάζονται τα παιδιά ώστε να είναι έτοιμα για έναν κόσμο που αλλάζει;
Το μεγάλο στοίχημα: να πάψει το Λύκειο να είναι μόνο προθάλαμος των Πανελλαδικών
Η βασική φιλοσοφία της μεταρρύθμισης είναι να περιοριστεί η υπερβολική εξάρτηση της εκπαιδευτικής διαδρομής από μία και μοναδική εξεταστική διαδικασία – «Από μια επίδοση εξαρτάται η επόμενη τετραετία ή πενταετία της ζωής τους», ανέφερε η υπουργός για την πίεση που προκαλεί το σημερινό εξεταστικό σύστημα.
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση από το protothema.gr, το σενάριο να εισάγονται μέσω Πανελλαδικών στις περιζήτητες και υψηλόβαθμες σχολές οι μαθητές και σε εκείνες που είναι ‘μέτριων ταχυτήτων’ να εισάγονται μέσω του Εθνικού Απολυτηρίου, «δεν έχει συζητηθεί από εμάς αλλά έχει συζητηθεί στην Επιτροπή», δήλωσε η υπουργός για να προσθέσει:
«Είναι ένα ζωντανό σενάριο, όπως είναι ζωντανό σενάριο και να αντικατασταθεί πλήρως από τις Πανελλαδικές, όπως και να έχουμε πραγματικά το μέσο όρο των μαθημάτων. Αλλά από την άλλη, πώς θα εγγυηθούμε την αξιοπιστία και το αδιάβλητο; Εμένα με νοιάζει αυτή η συζήτηση. Και ως εκπαιδευτικός, δεν μπορώ να μην κάνω αυτή τη συζήτηση υπεύθυνα. Με ενδιαφέρει όμως που ξεκινά ο διάλογος και το ότι σύντομα, και μετά την έναρξη της δημόσιας διαβούλευσης θα μπορέσει να ανοίξει αυτός ο διάλογος και στα παιδιά και στους εκπαιδευτικούς και τους γονείς. Αναμένω λοιπόν να ξεκινήσει ο διάλογος αυτός, με μία πλατφόρμα που έχουμε ήδη οργανώσει και πραγματικά ελπίζουμε να έρθει κι αυτή να συνθέσει, μαζί με τον Εθνικό Διάλογο αλλά και τις προτάσεις των ειδικών, αυτό που θα φέρουμε και στη Βουλή. Σίγουρα πάντως δεν αφορά τα τωρινά παιδιά στο λύκειο, ούτε τις τελευταίες τάξεις του γυμνασίου… δεν θέλω να αιφνιδιάσω και κανείς μας. Ούτε θέλουμε να φέρουμε προ τετελεσμένων κανέναν. Με ενδιαφέρει, όμως, να ανοίγουμε και πιο δύσκολα θέματα. Να συζητήσουμε για το τί μαθαίνουμε, πως το μαθαίνουμε, πως θα ενδυναμώσουμε τον εκπαιδευτικό ως προς την επιμόρφωση, την αξιολόγηση, ώστε να μπορέσει να βοηθήσει και τα παιδιά μας γι’αυτό το νέο περιβάλλον, στο οποίο ζουν και πρέπει να ανταπεξέλθουν».
Σήμερα η επίδοση στις Πανελλαδικές έχει τεράστια βαρύτητα για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση με αποτέλεσμα, η Γ΄ Λυκείου να μετατρέπεται σε μια χρονιά σχεδόν αποκλειστικής προετοιμασίας για τις εξετάσεις, ενώ η ουσιαστική εκπαιδευτική λειτουργία του Λυκείου υποχωρεί.
Σύμφωνα με τη λογική του Εθνικού Απολυτηρίου, που προτείνεται να εισαχθεί, η εκπαιδευτική πορεία του μαθητή αποκτά μεγαλύτερη σημασία και η τελική αξιολόγηση παύει να είναι το μοναδικό σημείο αναφοράς. Κατά συνέπεια, η κατεύθυνση που εξετάζεται δεν είναι η απλή αντικατάσταση των Πανελλαδικών με ένα άλλο σύστημα εξετάσεων αλλά η προσπάθεια να δημιουργηθεί ένα μικτό μοντέλο, στο οποίο θα συνυπάρχουν η αξιολόγηση κατά τη διάρκεια του Λυκείου και η τελική εξέταση.
Ωστόσο, ακόμη δεν έχει ακόμη αποφασιστεί πόσο θα μετρά κάθε βαθμός, κι αυτό, αποτελεί ένα από τα ζητήματα που απασχολούν ήδη την Επιτροπή Σοφών στον Εθνικό Διάλογο για το Νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο.
Πώς θα μετρούν οι βαθμοί σε κάθε τάξη του λυκείου
Όπως προαναφέρθηκε, ένα από τα πιο κρίσιμα ερωτήματα αφορά τον τρόπο, που θα «χτίζεται» ο βαθμός του λυκείου, που θα συνδέεται με την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση. Τα 106 μέλη της Επιτροπής Εθνικού Διαλόγου εξετάζουν εάν θα συνυπολογίζεται η Α΄ Λυκείου ή εάν το βάρος θα δοθεί κυρίως στη Β΄ και τη Γ΄ Λυκείου.
«Αυτό, το οποίο εξετάζει η Επιτροπή είναι αν θα μετράει και η πρώτη Λυκείου ή μόνο η δευτέρα και η τρίτη – η πρώτη Λυκείου είναι μια μεταβατική χρονιά και τα παιδιά είναι ακόμη πιο ανώριμα ως προς την είσοδο στο Λύκειο», υπογράμμισε η Σοφία Ζαχαράκη, καθώς οι μαθητές βρίσκονται ακόμη σε ηλικία προσαρμογής στις απαιτήσεις του Λυκείου.
Επομένως, δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή οριστική απόφαση ότι ο βαθμός της Α΄ Λυκείου θα μετρά για την εισαγωγή στα ΑΕΙ, μία λεπτομέρεια ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αλλάζει και τον τρόπο, με τον οποίο οι μαθητές και οι οικογένειες θα αντιμετωπίζουν ολόκληρη τη λυκειακή πορεία, εφόσον το άγχος δεν θα συγκεντρώνεται πλέον αποκλειστικά στη Γ΄ Λυκείου.
Τί είναι το Ψηφιακό πιστοποιητικό – Ενισχύεται ο ρόλος της Τράπεζας Θεμάτων
Στο νέο μοντέλο του λυκείου εξετάζεται και η δημιουργία ψηφιακού πιστοποιητικού, στο οποίο θα καταγράφεται η εκπαιδευτική πορεία του μαθητή. Η υπουργός έδωσε μάλιστα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: «Θέλουμε τα παιδιά να ξέρουν ότι όταν θα πάνε στην πρώτη Λυκείου, αν σήμερα είναι στην έκτη Δημοτικού ή στην πρώτη Γυμνασίου, οι βαθμοί εκείνων των τάξεων θα μετρούν και θα καταγράφονται σε ένα ψηφιακό πιστοποιητικό».
Αυτό πρακτικά σημαίνει, ότι το Υπουργείο προσανατολίζεται σε ένα σύστημα, στο οποίο οι μαθητές θα γνωρίζουν εγκαίρως τους κανόνες με την εκπαιδευτική τους πορεία να καταγράφεται με τρόπο διαφανή και προβλέψιμο. Παράλληλα, το Υπουργείο εξετάζει ευρύτερη αξιοποίηση της Τράπεζας Θεμάτων.
Ποιοι μαθητές θα «μπουν» πρώτοι στο νέο σύστημα
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία του σχεδιασμού είναι ότι η αλλαγή δεν αφορά τους σημερινούς μαθητές της Γ΄ Λυκείου. Ο στόχος είναι η εφαρμογή να γίνει σταδιακά, ώστε να υπάρχει επαρκής χρόνος προετοιμασίας μαθητών, εκπαιδευτικών και σχολείων, επομένως, δεν τίθεται θέμα άμεσης κατάργησης των Πανελλαδικών.
Ήδη από τον σχεδιασμό της Επιτροπής είχε γίνει γνωστό ότι το Εθνικό Απολυτήριο προορίζεται για τους σημερινούς μαθητές μικρότερων τάξεων – με ιδιαίτερη αναφορά στους μαθητές της ΣΤ΄ Δημοτικού και της Α΄ Γυμνασίου. Αυτό σημαίνει πρακτικά, ότι
οι μαθητές που βρίσκονται σήμερα στο Λύκειο δεν θα κληθούν ξαφνικά να αλλάξουν τους όρους με τους οποίους θα δώσουν Πανελλαδικές. Όπως υπογραμμίστηκε δε, η μεταρρύθμιση σχεδιάζεται με μεταβατική περίοδο.
Το χρονοδιάγραμμα
Το Υπουργείο έχει ήδη δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τη διαδικασία.
Πιο αναλυτικά:
-Στις 22 Σεπτεμβρίου 2026 ξεκινά η ηλεκτρονική δημόσια διαβούλευση για το Εθνικό Απολυτήριο. Οι πολίτες, οι εκπαιδευτικοί, οι γονείς και οι μαθητές θα μπορούν να καταθέσουν απόψεις και προτάσεις με την υπουργό Παιδείας να απευθύνει κάλεσμα προς όλους να συμμετάσχουν στη διαδικασία.
-Στις 12 Οκτωβρίου, αναμένεται η πρώτη αποτύπωση των προτάσεων και των σχολίων που θα έχουν συγκεντρωθεί.
-Στις 31 Οκτωβρίου, ολοκληρώνεται η δημόσια διαβούλευση.
Μεταξύ 10 και 12 Νοεμβρίου, η Επιτροπή Εθνικού Διαλόγου θα επεξεργαστεί τα αποτελέσματα. Θα ακολουθήσει η διαμόρφωση των τελικών προτάσεων.
Μεταξύ Δεκεμβρίου 2026 και Ιανουαρίου 2027, προβλέπεται η διαμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου για κατάθεση στη Βουλή.
Η Επιτροπή αποτελείται από 106 μέλη και πρόεδρός της είναι ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς Μιχάλης Σφακιανάκης. Όπως τονίζεται, πρόκειται για μια διαδικασία, που δεν προβλέπει άμεση εφαρμογή. Η νομοθέτηση είναι το επόμενο στάδιο και μετά θα απαιτηθεί μεταβατική περίοδος για την εφαρμογή του νέου μοντέλου.
Τι αλλάζει στο σχολείο του αύριο – Οι τέσσερις βασικοί πυλώνες
Στην εκδήλωση, το Υπουργείο Παιδείας παρουσίασε ένα ευρύτερο σχέδιο για το σχολείο, οργανωμένο γύρω από τέσσερις μεγάλες κατευθύνσεις.
1. Το σχολείο που εμπνέει.
Η πρώτη αφορά στις υποδομές και το μαθησιακό περιβάλλον. Το σχολείο που περιγράφεται δεν είναι απλώς ένα κτίριο με αίθουσες και πίνακες. Το μαθησιακό περιβάλλον αντιμετωπίζεται ως παράγοντας που επηρεάζει την εκπαιδευτική εμπειρία, τη συμμετοχή και τη μάθηση, ενώ στη συζήτηση συμμετείχαν ο γενικός γραμματέας Α΄θμιας και Β’θμιας Εκπαίδευσης του Υπουργείου Γιάννης Παπαδομαρκάκης, ο διευθύνων σύμβουλος της ΚΤΥΠ ΑΕ Αθανάσιος Γιάνναρης, εκπαιδευτικοί και μαθητές.
2. Μάθηση για έναν κόσμο που αλλάζει – Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπαίνει στο σχολείο
Ο δεύτερος άξονας αφορά τα Προγράμματα Σπουδών, τις δεξιότητες και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Εδώ βρίσκεται ίσως μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για το σχολείο της επόμενης δεκαετίας – η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές αναζητούν πληροφορίες, γράφουν, μελετούν και παράγουν περιεχόμενο. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η AI θα μπει στην εκπαίδευση, αφού είναι ήδη παρούσα. Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς θα χρησιμοποιείται.
Επομένως, το νέο σχολείο καλείται να διδάξει όχι μόνο γνώσεις αλλά και την ικανότητα αξιολόγησης της πληροφορίας: ποια πληροφορία είναι αξιόπιστη, πώς ελέγχεται μια απάντηση που παράγεται από ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, πώς προστατεύονται τα προσωπικά δεδομένα και πώς η τεχνολογία χρησιμοποιείται ως εργαλείο δημιουργίας και όχι ως υποκατάστατο της σκέψης. Στην ίδια λογική εντάσσονται οι δεξιότητες του 21ου αιώνα: κριτική σκέψη, συνεργασία, δημιουργικότητα, επίλυση προβλημάτων και προσαρμοστικότητα. Στη σχετική συζήτηση συμμετείχαν ο διευθυντής της ΑΔΙΠΔΕ Χαράλαμπος Μουζάκης και μαθητής του 1ου Λυκείου Φιλοθέης, ενώ η ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος συμπληρώθηκε με βιντεοσκοπημένο μήνυμα της Pia Ahrenkilde Hansen, γενικής διευθύντριας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
3. Δεν υπάρχει μόνο μία διαδρομή προς την επιτυχία. Ένα ακόμη σημαντικό μήνυμα της εκδήλωσης ήταν ότι η επιτυχία ενός μαθητή δεν μπορεί να ταυτίζεται αποκλειστικά με την είσοδο στο πανεπιστήμιο. Το νέο σχολείο θέλει να δημιουργήσει «πολλαπλές διαδρομές προς την επιτυχία».
Εδώ εντάσσεται η επαγγελματική εκπαίδευση, η κατάρτιση και η σύνδεση των εκπαιδευτικών επιλογών με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας και της αγοράς εργασίας. Το ζητούμενο είναι να πάψει η αντίληψη ότι η επαγγελματική εκπαίδευση αποτελεί τη «δεύτερη επιλογή». Η Ελλάδα χρειάζεται, άλλωστε, όχι μόνο πανεπιστημιακούς αποφοίτους αλλά και τεχνίτες, τεχνικούς, επαγγελματίες υψηλής εξειδίκευσης και εργαζομένους με σύγχρονες πρακτικές δεξιότητες. Το νέο μοντέλο για το λύκειο επιχειρεί να αναγνωρίσει αυτή την πραγματικότητα.
Στη συζήτηση συμμετείχαν η γενική γραμματέας Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης Όλγα Καφετζοπούλου, ο διευθυντής της Θεματικής ΣΑΕΚ Αιγάλεω Δημήτρης Κυριακού, ο γενικός διευθυντής της Πανελλήνιας Ένωσης Φαρμακοβιομηχανίας Αθανάσιος Κατσιαρός και ο διευθυντής του Εσπερινού ΕΠΑΛ Αχαρνών Γιώργος Μάνος.
4. «Ένα σχολείο για κάθε παιδί» – ο τέταρτος πυλώνας αφορά στη συμπερίληψη, στους εκπαιδευτικούς, στις ίσες ευκαιρίες. Εδώ συμπεριλαμβάνεται η υποστήριξη μαθητών με διαφορετικές ανάγκες, αλλά και η ανάγκη να περιοριστούν οι ανισότητες ανάμεσα στα σχολεία του κέντρου και της περιφέρειας. Είναι ίσως ο πιο δύσκολος στόχος, γιατί η εκπαιδευτική ανισότητα δεν δημιουργείται μόνο μέσα στην τάξη. Επηρεάζεται από τον τόπο κατοικίας, την οικονομική δυνατότητα της οικογένειας, τις υποδομές, τη στελέχωση και την πρόσβαση σε υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Ένα «σχολείο για κάθε παιδί» σημαίνει ότι η ποιότητα της εκπαίδευσης δεν θα πρέπει να εξαρτάται από τον τόπο στον οποίο γεννήθηκε ή κατοικεί ένας μαθητής. Η συμμετοχή εκπαιδευτικών από σχολεία της περιφέρειας στη συζήτηση ανέδειξε ακριβώς αυτή τη διάσταση. Συμμετείχαν η υπεύθυνη Εκπαίδευσης της UNICEF Ελλάδας Δέσποινα Καραμπερίδου, η δασκάλα του Φουρνά Ευρυτανίας Παναγιώτα Διαμάντη και ο αντιπρόεδρος του ΙΕΠ Κώστας Λολίτσας.
Από τις τοποθετήσεις, ξεχωρίζουν εκείνες των ίδιων των μαθητών, οι οποίοι παραβρέθηκαν στην εκδήλωση και μοιράστηκαν το όραμά τους για το σχολείο του αύριο: ‘Περισσότερος ενθουσιασμός’, ‘Έμφαση στον αθλητισμό και ουσιαστικό περιεχόμενο στο μάθημα της γυμναστικής’, ‘Ενσωμάτωση της τέχνης στην εκπαιδευτική διαδικασία χωρίς να ‘φθίνει’ η παρουσία της στην πορεία των ετών, καθώς σήμερα οδεύοντας προς το λύκειο, οι ώρες ενασχόλησης με κάτι καλλιτεχνικό είναι ολοένα και λιγότερες – έως και ανύπαρκτες – γεγονός που έχει αρνητικές επιπτώσεις στον τρόπο έκφρασης των παιδιών αλλά και στη συρρίκνωση της δημιουργικότητάς τους, με αρνητικά αποτελέσματα στην ίδια την κοινωνία αργότερα’.
Τι είπαν οι διεθνείς ειδικοί για το σχολείο του μέλλοντος
Μεταξύ των ομιλητών και παρεμβαινόντων στη συζήτηση ήταν σημαντικές προσωπικότητες της διεθνούς εκπαιδευτικής κοινότητας.
Ο Andreas Schleicher, διευθυντής Εκπαίδευσης και Δεξιοτήτων του ΟΟΣΑ, συμμετείχε με βιντεοσκοπημένη παρέμβαση για την εκπαίδευση σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται και τη σημασία του Εθνικού Απολυτηρίου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρέμβαση του Olli-Pekka Heinonen, πρώην υπουργού Παιδείας της Φινλανδίας και σήμερα γενικού διευθυντή του International Baccalaureate. Η 11λεπτη βιντεοσκοπημένη ομιλία του αφορούσε ακριβώς το πώς προετοιμάζονται οι νέοι για τη ζωή και την εργασία ως πολίτες σε έναν κόσμο που αλλάζει.
Η παρουσία του έχει ιδιαίτερη σημασία και λόγω της συζήτησης που έχει ανοίξει στην Ελλάδα για το IB, αλλά και επειδή το μοντέλο του Εθνικού Απολυτηρίου που εξετάζεται αναζητά διεθνή παραδείγματα στα οποία η εκπαιδευτική πορεία του μαθητή έχει μεγαλύτερο βάρος από μια μεμονωμένη τελική εξέταση.
Παρέμβαση έκανε επίσης η Pia Ahrenkilde Hansen, γενική διευθύντρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Εκπαίδευση, τη Νεολαία, τον Αθλητισμό και τον Πολιτισμό, με αντικείμενο την εκπαίδευση ως στρατηγική επένδυση για το μέλλον της Ελλάδας και της Ευρώπης.
Ο Bill Maxwell, πρώην Director of Education της Σκωτίας και ειδικός συνεργάτης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πραγματοποίησε ομιλία με τίτλο «Evidence, Dialogue and Trust: Building Sustainable Education Reform», δηλαδή για τον ρόλο της τεκμηρίωσης, του διαλόγου και της εμπιστοσύνης στη δημιουργία εκπαιδευτικών μεταρρυθμίσεων, που μπορούν να έχουν διάρκεια.
Το μήνυμα που προκύπτει από το σύνολο των παρεμβάσεων είναι ότι καμία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να πετύχει μόνο με αλλαγή νόμων. Χρειάζεται εμπιστοσύνη, τεκμηρίωση, συναίνεση και συμμετοχή εκείνων που βρίσκονται καθημερινά μέσα στο σχολείο.
Αξίζει να σημειωθεί, ότι όλοι οι ειδικοί της εκπαίδευσης από το εξωτερικό εξήραν τη μεγάλη προσπάθεια, που έχει καταβάλει η χώρα μας στον τομέα της εκπαίδευσης αλλά και την πρόοδο, που έχει σημειωθεί. Αναγνώρισαν δε ότι η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και για άλλες χώρες.
Τι αλλάζει στην Παιδεία – και τι δεν έχει ακόμη αποφασιστεί – Οι γενικές κατευθύνσεις
Κατά την παρουσίαση του υπουργείου Παιδείας, καταγράφηκε η κατεύθυνση για θέσπιση Εθνικού Απολυτηρίου και η ενίσχυση της αξίας του. Η νέα αρχιτεκτονική του Λυκείου. Η μεγαλύτερη βαρύτητα στη συνολική εκπαιδευτική πορεία κάθε μαθητή. Η διεύρυνση του τρόπου αξιολόγησης, αντί αυτή να εξαντλείται σε μία τελική εξέταση.
Η αξιοποίηση ψηφιακού πιστοποιητικού. Η μεγαλύτερη αξιοποίηση της Τράπεζας Θεμάτων. Η ενίσχυση δεξιοτήτων. Η προσαρμογή των Προγραμμάτων Σπουδών στις νέες ανάγκες. Η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαιδευτική διαδικασία. Η ενίσχυση επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Οι περισσότερες εκπαιδευτικές διαδρομές. Η έμφαση στη συμπερίληψη και στις ίσες ευκαιρίες.
Αναφορικά με τα ζητήματα, τα οποία βρίσκονται ακόμη στο τραπέζι του διαλόγου και δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί, ισχύουν τα ακόλουθα:
Δεν έχει αποφασιστεί ο ακριβής τρόπος υπολογισμού του Εθνικού Απολυτηρίου. Δεν έχει αποφασιστεί αν θα συνυπολογίζεται η Α΄ Λυκείου για την πρόσβαση στα ΑΕΙ. Δεν έχει ανακοινωθεί ο ακριβής συντελεστής, με τον οποίο θα υπολογίζεται κάθε τάξη ή εξέταση. Αυτές οι λεπτομέρειες θα αποτελέσουν αντικείμενο της δημόσιας διαβούλευσης και της τελικής νομοθέτησης.
Όσο για τις Πανελλαδικές εξετάσεις, το βέβαιο είναι ότι δεν καταργούνται τώρα ενώ το ζητούμενο είναι να αλλάξει σταδιακά ο ρόλος τους μέσα σε ένα ευρύτερο σύστημα αξιολόγησης.
Η μεταρρύθμιση θα εφαρμοστεί σε μαθητές μικρότερων τάξεων, ώστε να μην αλλάξουν εκ των υστέρων οι κανόνες για παιδιά που ήδη βρίσκονται στη διαδικασία προετοιμασίας. Η ακριβής σχέση ανάμεσα στο Εθνικό Απολυτήριο και στην εισαγωγή στα ΑΕΙ είναι όμως ένα από τα βασικά ζητήματα, που πρέπει να αποσαφηνιστούν.
