Με νέα θεσμική παρέμβασή της, δημοσιοποιώντας επιστημονικά δεδομένα, μελέτες Πανεπιστημίων και διεθνών φορέων, καθώς και τις σοβαρές προειδοποιήσεις που δημοσιοποιήθηκαν πρόσφατα από διεθνείς και εθνικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, η Βουλευτής Λάρισας και Τομεάρχης δικαιοσύνης, Θεσμών και Διαφάνειας του ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ Ευαγγελία Λιακούλη, θέτει στο στόχαστρο του κοινοβουλευτικού και δημόσιου ελέγχου τα σχεδιαζόμενα έργα Data Centers στη Θεσσαλία.
Ειδικότερα στη νέα παρέμβασή της , η Ε. Λιακούλη επισημαίνει :
« Η αλματώδης επέκταση των Data Centers και των υποδομών Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) έχει τεθεί στο μικροσκόπιο της παγκόσμιας ακαδημαϊκής κοινότητας, αποκαλύπτοντας σημαντικές επιπτώσεις στο ενεργειακό σύστημα, στους υδατικούς πόρους, στην ατμόσφαιρα και στο τοπικό μικροκλίμα.
Οι έρευνες των πανεπιστημίων και των διεθνών φορέων, δίνουν συγκλονιστικά στοιχεία.
Ανάμεσα σε αυτά, ξεχωρίζουν τα στοιχεία που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη Θεσσαλία , και αφορούν – εκτός της απαιτούμενης ενέργειας και νερού- , στο τοπικό μικροκλίμα.
Σύμφωνα με μελέτη του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, η λειτουργία των AI data centers δημιουργεί το φαινόμενο της «θερμικής νησίδας δεδομένων» (data heat island effect), αυξάνοντας τη θερμοκρασία στην επιφάνεια του εδάφους κατά μέσο όρο κατά 2°C και σε κορύφωση λειτουργίας έως και 9,1°C. Η θερμική αυτή επιβάρυνση ακτινοβολεί σε ακτίνα πολλών χιλιομέτρων. Μάλιστα, σύμφωνα με διεθνή ακαδημαϊκή μελέτη (Global Microclimate Assessment), τα data centers δρουν ως συμπυκνωμένοι θύλακες συνεχούς εκπομπής θερμότητας, προκαλώντας τοπικές θερμικές νησίδες. Το φαινόμενο αυτό επιδεινώνεται από τη σημαντική αποψίλωση της τοπικής βλάστησης και την κάλυψη μεγάλων εκτάσεων με τσιμέντο, κατά την κατασκευή τους. Περαιτέρω, σύμφωνα με ερευνητικές ομάδες του Imperial College London και του ETH Zurich, σχεδόν το 100% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν οι διακομιστές μετατρέπεται τελικά σε θερμότητα. Στις περιπτώσεις όπου εφαρμόζεται υδρόψυξη , χωρίς αυστηρά κλειστά κυκλώματα, η διοχέτευση θερμού νερού σε ποτάμια και λίμνες προκαλεί θερμική ρύπανση, η οποία μειώνει τα επίπεδα διαλυμένου οξυγόνου και διαταράσσει τα τοπικά υδάτινα οικοσυστήματα.
Επιπλέον, σύμφωνα με μελέτες αμερικανικών πανεπιστημίων -Virginia Tech, σε περιοχές με τεράστια συγκέντρωση εγκαταστάσεων (hyperscale hubs), η αδιάλειπτη αποβολή θερμού αέρα από τα γιγαντιαία συστήματα εξαερισμού αυξάνει την τοπική θερμοκρασία της ατμόσφαιρας. Αυτό οξύνει το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας, αυξάνει τις ανάγκες κλιματισμού για τα γειτονικά κτίρια και υποβαθμίζει την ποιότητα του αέρα κοντά σε κατοικημένες περιοχές. Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνα του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT), το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των data centers δεν περιορίζεται στην αρχική φάση εκπαίδευσης των αλγορίθμων, αλλά κλιμακώνεται εκθετικά κατά τη συνεχή, καθημερινή τους χρήση (inference). Η ραγδαία αύξηση της ισχύος των επεξεργαστών διπλασίασε τις απαιτήσεις ενέργειας μέσα σε μόλις έναν χρόνο, καθιστώντας τα data centers μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες κατηγορίες καταναλωτών ηλεκτρισμού παγκοσμίως. Σημαντική έρευνα του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ (Cambridge Centre for Alternative Finance),επισημαίνει ότι παρά τις τεχνολογικές βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση των επεξεργαστών, εμφανίζεται το «φαινόμενο Jevons» (rebound effect), δηλαδή η αυξημένη αποδοτικότητα μειώνει το κόστος ανά διεργασία, γεγονός που οδηγεί σε εκθετική αύξηση της συνολικής ζήτησης, ακυρώνοντας στην πράξη την όποια εξοικονόμηση ενέργειας .
Σύμφωνα με τα στοιχεία των μελετών, προκύπτει μεταξύ άλλων πολλών, το καίριο ερώτημα για τις επιπτώσεις του data center στη Θεσσαλία- η οποία σύμφωνα με την έκθεση του ΑΔΜΗΕ θεωρείται «υποδοχέας πρώτης επιλογής» – όχι μόνο για τους υδατικούς πόρους και την ενέργεια, αλλά και για τις επιπτώσεις στο μικροκλίμα και στις θερμοκρασίες , που ήδη χαρακτηρίζονται ακραίες.
Είναι άμεση ανάγκη το θέμα να ανοίξει σοβαρά και υπεύθυνα, σε δημόσια διαβούλευση την οποία ήδη έχω ζητήσει και θα επιμείνω μέχρι να δοθούν απαντήσεις σε όλα τα μείζονα ζητήματα».
