Παρά τη βελτίωση που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια, η παραβατικότητα στα πρατήρια καυσίμων εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, καθώς σχεδόν μία στις τέσσερις αντλίες εμφανίζει αποκλίσεις στην ποσότητα καυσίμου που παραδίδει στους καταναλωτές.
Σύμφωνα με την ετήσια μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, που παρουσιάστηκε σήμερα σε εκδήλωση του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠΕ), το 23,1% των αντλιών που ελέγχθηκαν σε Αττική και Θεσσαλονίκη εμφάνισε παραβατική συμπεριφορά.
Στην Αττική, οι αποκλίσεις από την ποσότητα που πληρώθηκε σε σχέση με αυτήν που μπήκε στο ρεζερβουάρ, έφτασαν έως και το 14,99%, έναντι 18,2% το 2025 και 24% το 2023, γεγονός που αποτυπώνει μια σταδιακή υποχώρηση του φαινομένου. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η καταπολέμηση της παραβατικότητας στην Αττική έχει αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα, χωρίς όμως να αναιρείται η ανάγκη συνέχισης των ελέγχων.
Στη Θεσσαλονίκη τα αποτελέσματα παρουσιάζουν επίσης βελτίωση σε σχέση με την προηγούμενη έρευνα του 2025, ωστόσο, μικρότερη συγκριτικά. Τόσο το ποσοστό των ελλειμματικών παραδόσεων, όσο και το ύψος της απόκλισης παραμένουν υψηλά. Πιο συγκεκριμένα, το 81,4% των ανεφοδιασμών βρέθηκε εντός των νόμιμων ή/και ανεκτών αποκλίσεων, έναντι 80% το 2025, ενώ οι ελλειμματικές παραδόσεις διαμορφώθηκαν στο 18,6% το 2026, από 20% πέρυσι. Αντιθέτως, αύξηση παρουσιάστηκε στις αποκλίσεις από την αναμενόμενη ποσότητα, οι οποίες έφτασαν έως και 14% το 2026, σε σύγκριση με το 2025 που το ποσοστό ήταν 12,7%.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι παρεμβάσεις της Πολιτείας αποδίδουν και αξίζει να αναγνωριστεί το δύσκολο έργο που έχει γίνει από το Υπουργείο Ανάπτυξης, το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, την ΑΑΔΕ, καθώς και την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή για τον περιορισμό της παραβατικότητας στην αγορά καυσίμων. Η πρόοδος που καταγράφεται, δείχνει ότι η συστηματική εποπτεία, οι έλεγχοι και η αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων μπορούν να φέρουν μετρήσιμα αποτελέσματα.
Επίσης η έρευνα του Πολυτεχνείου κατέγραψε επίσης έξι περιπτώσεις στις οποίες διαπιστώθηκαν επιπλέον παρατυπίες, όπως η έκδοση «αμφισβητήσιμων» αποδείξεων, η παράδοση ακριβότερου καυσίμου από αυτό που ζητήθηκε ή η επιλογή διαφορετικής αντλίας για την τροφοδοσία.
Παρά το γεγονός ότι τα ποσοστά είναι σε διψήφια νούμερα, η συνολική εικόνα δείχνει ότι η παραβατικότητα υποχωρεί σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια.
«Αν δούμε τη μεγάλη εικόνα, υπάρχει σαφής πρόοδος χάρη στην αυστηροποίηση του θεσμικού πλαισίου και στην εντατικοποίηση των ελέγχων και των προστίμων. Ωστόσο, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εφησυχασμού», ανέφερε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Εμπορίας Πετρελαιοειδών (ΣΕΕΠΕ), Γιάννης Αληγιζάκης, υπενθυμίζοντας ότι η ΑΑΔΕ έχει προχωρήσει μέχρι σήμερα στη σφράγιση 92 πρατηρίων.
Όπως σημείωσε ο κ. Αληγιζάκης η αύξηση της παραβατικότητας οφείλεται σε δύο βασικούς παράγοντες. Ο πρώτος αφορά την καθυστέρηση της Πολιτείας να λάβει αποτελεσματικά μέτρα αντιμετώπισης του φαινομένου. Ο δεύτερος σχετίζεται με την εφαρμογή του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους από το 2022, το οποίο – κατά την εκτίμησή του – συμπίεσε τη βιωσιμότητα πολλών νόμιμων πρατηρίων.
«Έντιμοι πρατηριούχοι εγκατέλειψαν την αγορά, τα πρατήρια πέρασαν σε παραβατικούς και η παραβατικότητα εκτινάχθηκε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ανησυχία για την περιφέρεια
Την ανησυχία του για τη μετατόπιση του φαινομένου προς την περιφέρεια εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ, επισημαίνοντας ότι τα πρώτα ευρήματα καταδεικνύουν την εμφάνιση σοβαρών υποθέσεων και εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, με χαρακτηριστικό παράδειγμα πρόσφατη υπόθεση στον Βόλο.
Όπως γνωστοποίησε, ο Σύνδεσμος προχωρά στη διενέργεια νέας πανελλαδικής έρευνας, με στόχο να καταγράψει την πραγματική έκταση του προβλήματος πέρα από την Αττική και τη Θεσσαλονίκη.
Αναφερόμενος στο πλαφόν, ο πρόεδρος του ΣΕΕΠΕ υποστήριξε ότι δεν συντρέχει πλέον λόγος διατήρησης του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, τονίζοντας ότι οι επιχειρήσεις λειτουργούν υπό καθεστώς περιορισμών ήδη από την περίοδο της πανδημίας.
Όπως εξήγησε, σε συνθήκες ομαλής λειτουργίας της αγοράς το συνολικό περιθώριο κέρδους για τις εταιρείες εμπορίας, τα πρατήρια και τους μεταφορείς διαμορφώνεται μεταξύ 8% και 10%, ενώ με την ισχύουσα ρύθμιση περιορίζεται περίπου στο 6%. Κατά τον ίδιο, το ποσοστό αυτό δεν αντανακλά τη σημαντική αύξηση του λειτουργικού κόστους που έχουν επωμιστεί οι επιχειρήσεις τα τελευταία χρόνια.
Τέλος επικαλέστηκε τον σωρευτικό πληθωρισμό της περιόδου 2022-2026, ο οποίος ανήλθε στο 25%, την αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 29%, καθώς και τον διπλασιασμό του χρηματοοικονομικού κόστους. Όπως ανέφερε, οι επιχειρήσεις απορρόφησαν τις αυξημένες επιβαρύνσεις χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου.
Από την πλευρά του, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, επισήμανε ότι η συνεργασία της Αρχής με τον ΣΕΕΠΕ και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο υπήρξε καθοριστική για τη διαμόρφωση του νέου πλαισίου ελέγχων στην αγορά καυσίμων.
Όπως ανέφερε, η νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει το κλείσιμο των πρατηρίων που παρανομούν προέκυψε έπειτα από κοινή επεξεργασία με τους εκπροσώπους του κλάδου, καθώς είχε διαπιστωθεί ότι η επιβολή χρηματικών προστίμων δεν λειτουργούσε αποτρεπτικά. «Συχνά την επόμενη ημέρα στο ίδιο σημείο λειτουργούσε μια νέα επιχείρηση. Γι’ αυτό αποφασίσαμε ότι πρέπει να αναστέλλεται η λειτουργία του ίδιου του πρατηρίου και εφαρμόσαμε τον νόμο με συνέπεια, σε συνεργασία με τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος της ΕΛ.ΑΣ. Τα αποτελέσματα δείχνουν πλέον σαφή αντιστροφή της τάσης», υπογράμμισε.
Ο διοικητής της ΑΑΔΕ σημείωσε ακόμη ότι η εικόνα της αγοράς είναι αισθητά βελτιωμένη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι η αντιμετώπιση της παραβατικότητας παραμένει διαρκής πρόκληση και οι έλεγχοι θα συνεχιστούν με την ίδια ένταση.
