Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήµατα της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας, µε σηµαντικές συνέπειες για τα θύµατα, τις οικογένειες και ευρύτερα το κοινωνικό σύνολο. Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται έντονη αύξηση των ποινικών διώξεων που σχετίζονται µε περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, γεγονός που αποτυπώνει τόσο την έκταση του φαινοµένου όσο και την αυξηµένη κινητοποίηση των αρµόδιων Αρχών και της κοινωνίας απέναντι σε τέτοιες συµπεριφορές.
Ενδοοικογενειακή βία: Δραματική αύξηση στις ποινικές διώξεις που αφορούν σχετικά αδικήματα
Σύµφωνα µε τα στοιχεία του Αυτοτελούς Τµήµατος Συλλογής και Επεξεργασίας ∆ικαστικών Στατιστικών Στοιχείων (JustStat), οι ποινικές διώξεις για αδικήµατα ενδοοικογενειακής βίας παρουσίασαν εντυπωσιακή αύξηση κατά την περίοδο 2020-2025.
Ειδικότερα, το 2020 καταγράφηκαν συνολικά 2.534 ποινικές διώξεις, ενώ το 2024 ο αριθµός αυτός ανήλθε στις 13.486 υποθέσεις. Το 2025 παρατηρείται µικρή µείωση, µε 12.880 υποθέσεις, ωστόσο το µέγεθος παραµένει πολλαπλάσιο σε σχέση µε τα προηγούµενα χρόνια.
Η σηµαντικότερη κατηγορία αδικηµάτων αφορά την ενδοοικογενειακή σωµατική βλάβη. Οι σχετικές διώξεις αυξήθηκαν από 1.159 υποθέσεις το 2020 σε 5.630 το 2024 και 5.758 το 2025. Παρόµοια εικόνα παρουσιάζει και η ενδοοικογενειακή βία και απειλή, όπου οι υποθέσεις από 1.246 το 2020 έφτασαν τις 6.997 το 2024 και τις 6.357 το 2025. Τα στοιχεία αυτά αποδεικνύουν ότι οι µορφές βίας που εκδηλώνονται µέσα στο οικογενειακό περιβάλλον εξακολουθούν να αποτελούν τη συχνότερη αιτία ποινικής δίωξης.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αύξηση των διώξεων για σεξουαλικά αδικήµατα που τελούνται από µέλη της οικογένειας. Οι υποθέσεις βιασµού και κατάχρησης σε ασέλγεια παρέµεναν σε πολύ χαµηλά επίπεδα έως το 2023, ωστόσο το 2024 καταγράφηκαν 236 διώξεις και το 2025 ο αντίστοιχος αριθµός ήταν 205. Επίσης, οι διώξεις για προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας αυξήθηκαν από 120 υποθέσεις το 2020 σε 590 το 2024, ενώ το 2025 ανήλθαν στις 506.
Αυξάνονται οι καταγγελίες
Τα δεδομένα αυτά δείχνουν ότι όλο και περισσότερα θύματα καταγγέλλουν περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης και παρενόχλησης που λαμβάνουν χώρα εντός της οικογένειας. Ωστόσο, η αύξηση των ποινικών διώξεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυξήθηκαν με τον ίδιο ρυθμό και τα πραγματικά περιστατικά βίας, όπως εξηγούν νομικοί στα «Π». Σύμφωνα με την έκθεση, η εξέλιξη αυτή μπορεί να συνδέεται και με την αυξημένη ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τις διωκτικές και δικαστικές Αρχές, καθώς και με την ενθάρρυνση των θυμάτων να καταγγέλλουν περιστατικά που στο παρελθόν παρέμεναν αδήλωτα. Η δημόσια συζήτηση γύρω από τη βία κατά των γυναικών, τις γυναικοκτονίες και τα δικαιώματα των θυμάτων έχει συμβάλει σημαντικά στην ανάδειξη του προβλήματος και στην καταπολέμηση της σιωπής που το συνόδευε για δεκαετίες.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που αφορούν τις περιπτώσεις όπου το θύμα είναι γυναίκα και ο δράστης άνδρας. Για τα έτη 2024 και 2025 καταγράφηκαν αντίστοιχα 2.496 και 2.346 ποινικές διώξεις σε αυτή την κατηγορία. Οι περισσότερες αφορούσαν παράνομη βία και απειλή, καθώς και σωματικές βλάβες, ενώ παρατηρείται αύξηση και στις υποθέσεις προσβολής της γενετήσιας αξιοπρέπειας και απόπειρας ανθρωποκτονίας. Η γεωγραφική κατανομή των υποθέσεων δείχνει ότι τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα συγκεντρώνουν και τον μεγαλύτερο αριθμό διώξεων. Η Αθήνα καταγράφει σταθερά τις περισσότερες υποθέσεις, με 5.358 το 2024 και 5.961 το 2025. Υψηλά ποσοστά εμφανίζονται επίσης στον Πειραιά και τη Θεσσαλονίκη, ενώ σημαντικές αυξήσεις σημειώθηκαν σε περιοχές όπως η Ροδόπη, το Ναύπλιο, η Μυτιλήνη και το Κιλκίς. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά επηρεάζει το σύνολο της ελληνικής επικράτειας.
Παράλληλα, η έκθεση καταγράφει και τις πιο ακραίες μορφές ενδοοικογενειακής βίας, όπως οι ανθρωποκτονίες και οι θανατηφόρες σωματικές βλάβες. Οι διώξεις για ανθρωποκτονία σε βάρος μέλους της οικογένειας ή συντρόφου αυξήθηκαν από 18 το 2024 σε 22 το 2025, ενώ στις περιπτώσεις όπου το θύμα ήταν γυναίκα και ο δράστης άνδρας οι διώξεις διπλασιάστηκαν, από δύο σε τέσσερις υποθέσεις. Πρέπει, ωστόσο, να επισημανθεί ότι, λόγω της μη υποχρεωτικής καταγραφής του φύλου θύματος και δράστη, τα στοιχεία αυτά αφορούν μόνο το 56% των περιπτώσεων για το 2024 και το 36% για το 2025.
Παρότι οι αριθμοί είναι μικροί συγκριτικά με άλλες κατηγορίες αδικημάτων, αναδεικνύουν τη σοβαρότητα και τις τραγικές συνέπειες που μπορεί να έχει η κλιμάκωση της ενδοοικογενειακής βίας.
Συμπερασματικά, τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η ενδοοικογενειακή βία εξακολουθεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό κοινωνικό φαινόμενο στην Ελλάδα. Η θεαματική αύξηση των ποινικών διώξεων τα τελευταία χρόνια αντανακλά αφενός τη διάσταση του προβλήματος και αφετέρου τη μεγαλύτερη ετοιμότητα των θεσμών και των θυμάτων να αντιμετωπίσουν και να καταγγείλουν τέτοιες συμπεριφορές. Το ζητούμενο, ωστόσο, είναι να υπάρξουν εκείνες οι πολιτικές πρόληψης και οι δομές στήριξης των θυμάτων, προκειμένου αυτά τα φαινόμενα, αντί να αυξάνονται, να μειώνονται και να προστατεύονται αποτελεσματικά οι πολίτες.
Δημοσιεύθηκε στα Παραπολιτικά
