Εξοικονομώ: Σε «τεχνητή αναπνοή» χιλιάδες δικαιούχοι – Γιατί η παράταση είναι μονόδρομος

Το χρονοδιάγραμμα της «ασφυξίας»

Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Για τα προγράμματα «Εξοικονομώ 2023» και «Εξοικονομώ – Ανακαινίζω για Νέους», η προθεσμία εκπνέει στις 30 Απριλίου 2026. Λίγο αργότερα, στις 31 Μαΐου, ακολουθεί το «Εξοικονομώ 2025». Αυτά τα χρονικά όρια κρίνονται ως «απολύτως ασφυκτικά και μη ρεαλιστικά» από τους μηχανικούς.

Οι παράγοντες που «παγώνουν» τα έργα

Η καθυστέρηση δεν είναι αποτέλεσμα αμέλειας, αλλά ένας συνδυασμός αντικειμενικών δυσκολιών που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες στο πεδίο:

• Κλιματικές συνθήκες και γεωγραφία: Οι ιδιαίτερες κλιματολογικές συνθήκες της Θράκης (& όχι μόνο) εμποδίζουν τις εξωτερικές εργασίες κατά τους χειμερινούς μήνες.
• Έλλειψη εργατικού δυναμικού: Στις ακριτικές περιοχές, η εξεύρεση εξειδικευμένων συνεργείων είναι άθλος, ειδικά όταν τρέχουν ταυτόχρονα πολλαπλοί κύκλοι προγραμμάτων.
• Τραπεζικά εμπόδια: Στο «Ανακαινίζω για Νέους», πολλές αιτήσεις παραμένουν «εγκλωβισμένες» καθώς δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες δανειοδότησης, εμποδίζοντας την έναρξη των εργασιών για όσους δεν διαθέτουν ίδια κεφάλαια.

Η «παγίδα» των αποφάσεων υπαγωγής

Αυτό που πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα οι μηχανικοί και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι η χρονική υστέρηση μεταξύ της επίσημης ένταξης και της καταληκτικής ημερομηνίας. Η ουσία του προβλήματος κρύβεται στις ημερομηνίες έκδοσης των αποφάσεων υπαγωγής: για το «Εξοικονομώ 2025», η τελευταία απόφαση εκδόθηκε μόλις στις 13 Μαρτίου 2026. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι δόθηκε λιγότερο από τρεις μήνες χρόνο στους ωφελούμενους να ολοκληρώσουν σύνθετες τεχνικές παρεμβάσεις.

Πολιτικό κόστος και οικονομικό αδιέξοδο

Αυτό που πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είναι ότι η επιμονή σε ανελαστικά χρονοδιαγράμματα, που απορρέουν από τις δεσμεύσεις του Ταμείου Ανάκαμψης, ενδέχεται να γυρίσει «μπούμερανγκ». Εάν δεν δοθεί η αιτούμενη εξάμηνη παράταση, το ΥΠΕΝ θα βρεθεί αντιμέτωπο με:

1. Ημιτελή έργα: Χιλιάδες ιδιώτες θα έχουν ξεκινήσει εργασίες χωρίς να μπορούν να τις αποπληρώσουν, καθώς οι πόροι δεν θα εκταμιευθούν μετά τη λήξη των προθεσμιών.
2. Τεχνικές αστοχίες: Η πίεση του χρόνου οδηγεί συχνά σε βεβιασμένες και τεχνικά ελλιπείς παρεμβάσεις, υπονομεύοντας τον ίδιο τον ενεργειακό στόχο.
3. Κοινωνική έκρηξη: Οι επαγγελματίες του κλάδου (μηχανικοί, προμηθευτές, τεχνικοί) θα βρεθούν εκτεθειμένοι σε οικονομικές διεκδικήσεις και απώλεια εισοδήματος.

Η πρόταση του ΤΕΕ Θράκης:

Είναι σαφές ότι εφόσον το Ταμείο Ανάκαμψης έχει στενά περιθώρια, η κυβέρνηση θα πρέπει να εξετάσει άμεσα τη μεταφορά των έργων σε εναλλακτικά χρηματοδοτικά σχήματα. Μόνο έτσι θα αποφευχθεί το «ναυάγιο» των ενεργειακών στόχων και η οικονομική ζημία των χιλιάδων νοικοκυριών που εμπιστεύτηκαν τις κρατικές εξαγγελίες.