Στο Έβεργκεμ του Βελγίου, όπου εδρεύει ο Βέλγος συλλέκτης Tim de Craene που φέρεται να έχει στην κατοχή του τις φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 πατριωτών κομμουνιστών από τους Ναζί στην Καισαριανή την Πρωτομαγιά του 1944, μεταβαίνουν σήμερα, Παρασκευή 19 Φεβρουαρίου, εμπειρογνώμονες του υπουργείου Πολιτισμού.
Στόχος των Ελλήνων ειδικών είναι να εξετάσουν από κοντά το σύνολο της συλλογής, ώστε να διαπιστώσουν τη γνησιότητα των φωτογραφιών και σε περίπτωση που αυτή πιστοποιηθεί, να προχωρήσει το υπουργείο στην απαραίτητη διαδικασία, ώστε να αποκτηθούν από την Ελλάδα.
Παράλληλα, την Τετάρτη, το σύνολο της συλλογής των φωτογραφιών, κηρύχθηκε μνημείο έπειτα από γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων. Σύμφωνα με το σκεπτικό, πρόκειται για τεκμήρια εξαιρετικής ιστορικής αξίας, καθώς καταγράφουν – και μάλιστα μέσα από τον φακό του κατακτητή – ένα από τα πιο δραματικά γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Οι 12 φωτογραφίες είχαν εμφανιστεί προς πώληση στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay.de το Σάββατο 14 Φεβρουαρίου, μέσω της εταιρείας Crain’s Militaria. Η δημοσιοποίησή τους σε ελληνικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στη συνέχεια στον Τύπο προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον και αντιδράσεις. Τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου ο συλλέκτης απέσυρε τις συγκεκριμένες φωτογραφίες, ωστόσο παραμένει προς πώληση το σύνολο της συλλογής.
Η συλλογή Χόιερ και το ιστορικό πλαίσιο
Οι εικόνες προέρχονται από το αρχείο του τότε υπολοχαγού της Βέρμαχτ, Hermann Heuer, ο οποίος το 1943-1944 υπηρετούσε στο στρατόπεδο της Μαλακάσας και είχε λάβει εντολή να παρακολουθήσει –ή και να συνδράμει– στην εκτέλεση των 200 κρατουμένων που μεταφέρθηκαν από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής.
Η ευρύτερη συλλογή του, που περιλαμβάνει περισσότερες από 160 φωτογραφίες από περιοχές της κατεχόμενης Ευρώπης –Βέλγιο, Γαλλία και Ελλάδα– βρέθηκε στην κατοχή του Tim de Craene.
Κακλαμάνης: «Αναφορές ότι υπάρχει ολόκληρο άλμπουμ φωτογραφιών»
Χθες Πέμπτη, ο Νικήτας Κακλαμάνης έκανε σημαντικές αποκαλύψεις για την ύπαρξη ενός φωτογραφικού άλμπουμ, και όχι μεμονωμένων λήψεων, από την εκτέλεση των 200 αγωνιστών.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της Βουλής στην ΕΡΤ, οι τελευταίες πληροφορίες που έλαβε από την Λίνα Μενδώνη συγκλίνουν στο ότι πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο ιστορικό αρχείο, γεγονός που καθιστά την απόκτησή του εθνική προτεραιότητα, ωστόσο μένει να επιβεβαιωθεί
Η διαδικασία κινητοποιήθηκε άμεσα μετά από επιστολές του Αλέξη Τσίπρα και του Δημήτρη Κουτσούμπα, με τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής να αποφασίζει ομόφωνα να στηρίξει την προσπάθεια, αναλαμβάνοντας ακόμη και το οικονομικό κόστος της αγοράς αν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Η «έξυπνη κίνηση» και το μπλόκο στη δημοπρασία
Ο Νικήτας Κακλαμάνης χαρακτήρισε ως στρατηγικής σημασίας την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού να κηρύξει τις φωτογραφίες ως προστατευόμενο μνημείο. Η κίνηση αυτή, σε συνδυασμό με τους κανονισμούς των διεθνών οίκων δημοπρασιών που απαγορεύουν την πώληση τεκμηρίων που αποτελούν αποδείξεις ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου, ανάγκασε τον συλλέκτη να αποσύρει το υλικό από την πλατφόρμα. Πλέον, η διαπραγμάτευση διεξάγεται σε προσωπικό επίπεδο μεταξύ του Υπουργείου και του κατόχου του αρχείου.
Τα επόμενα κρίσιμα βήματα περιλαμβάνουν την επίσημη πιστοποίηση της γνησιότητας από εμπειρογνώμονες και την πλήρη καταγραφή του περιεχομένου του άλμπουμ, το οποίο αποτελεί ακόμη έναν «γρίφο». Ο κ. Κακλαμάνης εξέφρασε την αισιοδοξία του για την τελική έκβαση της υπόθεσης, τονίζοντας ότι η Βουλή θα παραμείνει εγγυητής της διαδικασίας μέχρι το υλικό να περιέλθει οριστικά στην κυριότητα της χώρας.
Ποιος είναι ο Βέλγος συλλέκτης
Απόφοιτος Ιστορίας της Τέχνης του Πανεπιστημίου της Γάνδης είναι ο Βέλγος συλλέκτης, ο οποίος έχει στην κατοχή του τα φωτογραφικά ντοκουμέντα και από το 2015 κατέχει ηλεκτρονική εταιρία και ειδικεύεται αποκλειστικά στην πώληση στρατιωτικών εγγράφων και αντικειμένων του Τρίτου Ράιχ, δηλαδή της ναζιστικής Γερμανίας. Μάλιστα, διαθέτει έναν τεράστιο όγκο υλικού και έχει ήδη προχωρήσει στην πώληση πάνω από 47.000 αντικειμένων μέχρι σήμερα.
Όπως αναφέρει και η βελγική εφημερίδα της περιοχής της Φλάνδρας, Nieuwsblad, οι τιμές των αντικειμένων κυμαίνονται από 5 έως 550 ευρώ, ενώ ο ρυθμός των καταχωρήσεων φτάνει τις 1.000 τον μήνα.
Τι περιέχουν οι φάκελοι των 200 που εκτελέστηκαν
Στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης Καισαριανής, στο Σκοπευτήριο, φυλάσσονται οι φάκελοι των 200 αγωνιστών που εκτελέστηκαν την Πρωτομαγιά του 1944.
Μεταξύ αυτών είναι και ο ατομικός φάκελος του Θρασύβουλου Καλαφατάκη, που εκτελέστηκε από τους Ναζί την Πρωτομαγιά του 1944 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, Αθήνα, Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026.
Στις φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν στο e-bay από τον Βέλγο πωλητή πρόσφατα, το ΚΚΕ έχει αναγνωρίσει το πρόσωπό του ως έναν από τους άντρες που προχωρούν μπροστά.
Οι ατομικοί φάκελοι των αγωνιστών που εκτελέστηκαν στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής από τους Ναζί κατακτητές, μαζί με προσωπικά τους είδη, φυλάσσονται στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης που βρίσκεται στο χώρο του Σκοπευτηρίου.
