Διευκρινίσεις έδωσε ο ΔΕΔΔΗΕ αναφορικά με τους περιορισμούς παραγωγής σε φωτοβολταϊκά του προγράμματος “Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι”, υπενθυμίζοντας τα όσα προβλέπει η νομοθεσία και το ρυθμιστικό πλαίσιο.
Αναλυτικότερα, σε έγγραφο του διαχειριστή που μεταβιβάστηκε στη Βουλή αναφέρονται τα εξής:
1. Σύμφωνα με το άρθρο 1 της ΚΥΑ υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/36988/970/05.04.2024 (ΦΕΚ Β’ 2173/08.04.2024) ισχύει ότι: «[…] το Πρόγραμμα «Φωτοβολταϊκά στο χωράφι» επιχορηγεί τους αγρότες για την εγκατάσταση Φ/Β συστημάτων για αυτοκατανάλωση ενέργειας […].», ενώ ειδικότερα κατά τα οριζόμενα στην παρ. 1 του άρθρου 18 αυτής, το πρόγραμμα αφορά σε φωτοβολταϊκά συστήματα για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με ή χωρίς έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο Δίκτυο τα οποία εγκαθίστανται από αυτοκαταναλωτές επί κτιρίων ή επί εδάφους. Περαιτέρω, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παρ. 3 του άρθρου 3 της ανωτέρω ΚΥΑ «Ο ΔΕΔΔΗΕ προβαίνει στην χορήγηση της Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης (εφόσον απαιτείται) ή στη σύναψη της Σύμβασης Σύνδεσης, εφόσον υπάρχει διαθέσιμο περιθώριο υποδοχής ισχύος στον εκάστοτε Υποσταθμό. Σε περίπτωση αδυναμίας σύνδεσης του σταθμού, γίνεται αυτόματη απένταξη από το Πρόγραμμα.».
2. Σύμφωνα με το άρθρο 97 του ν. 4951/2022, ως ισχύει, προβλέπεται η διάθεση επιπλέον περιθωρίου ανάπτυξης φωτοβολταϊκών σταθμών ανά Υποσταθμό Υψηλής Τάσης του Δικτύου για διάφορες κατηγορίες καταναλώσεων και ειδικότερα για τις καταναλώσεις του πρωτογενούς τομέα. Χωρίς την ως άνω νομοθετική πρόβλεψη, για έναν αριθμό αιτήσεων για τις οποίες έχει συναφθεί Σύμβαση Σύνδεσης με τον όρο μη έγχυσης, θα είχε εκδοθεί αδυναμία σύνδεσης λόγω υπέρβασης του μέγιστου διαθέσιμου περιθωρίου στον Υποσταθμό.
3. Με βάση την παρ. 3α του άρθρου 13 της υπ’ αριθμ. ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/93976/2772 Υπουργικής Απόφασης (ΦΕΚ Β’ 5074/05.09.2024) ισχύει ότι «Η Οριστική Προσφορά Σύνδεσης δύναται να προβλέπει, εφόσον μόνο με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατή η χορήγηση της, τα εξής: Α) ειδικό όρο, ώστε ο εν λόγω σταθμός να μην εγχέει ενέργεια προς το Δίκτυο ή το Σύστημα, […]». Σημειώνεται δε, ότι κατά το ίδιο άρθρο της εν λόγω ΥΑ, το παραπάνω εδάφιο εφαρμόζεται και για τους σταθμούς του άρθρου 13A, δηλαδή τους σταθμούς μικρής ισχύος για τους οποίους δεν εκδίδεται Προσφορά Σύνδεσης («γνωστοποιούμενους») όπως εν προκειμένω οι φωτοβολταϊκοί σταθμοί του Προγράμματος, με τους σχετικούς ειδικούς όρους να περιλαμβάνονται στη Σύμβαση Σύνδεσης.
4. Η δυνατότητα υποδοχής ισχύος ΑΠΕ στο Δίκτυο εξαρτάται από την ισχύ ενός αιτήματος, την ισχύ σταθμών που λειτουργούν ή έχουν δεσμεύσει ηλεκτρικό χώρο όπως και την τοπολογία του Δικτύου.
5. Η σύνδεση φωτοβολταϊκού σταθμού σε γραμμή του Δικτύου στην οποία ήδη λειτουργούν ή έχουν δεσμεύσει ηλεκτρικό χώρο άλλοι σταθμοί ΑΠΕ, πραγματοποιείται κατόπιν τεχνικής εξέτασης με την οποία διασφαλίζεται ότι η τάση στη γραμμή διατηρείται εντός των επιθυμητών ορίων. Σε κάθε περίπτωση, ο ΔΕΔΔΗΕ εξετάζει κάθε μέτρο, όπως την ενίσχυση του Δικτύου, προκειμένου να καταστεί εφικτή η σύνδεση του σταθμού υπό εύλογους οικονομικούς όρους.
6. Πρωτίστως, η εξέταση για τη σύνδεση στο Δίκτυο ενός αυτοκαταναλωτή (net metering ή net billing) γίνεται θεωρώντας ότι ο σταθμός του λειτουργεί χωρίς περιορισμούς, οπότε του δίνεται η δυνατότητα να εγχέει το σύνολο της ισχύος του στο Δίκτυο, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας. Αν πρόκειται για φωτοβολταϊκό σταθμό, αυτό μπορεί να συμβεί μια χρονική στιγμή με υψηλή ηλιοφάνεια και μηδενικό φορτίο στην εγκατάσταση. Ο Διαχειριστής οφείλει να μελετά τη σύνδεση θεωρώντας το ακραίο σενάριο λειτουργίας της εγκατάστασης με μέγιστη παραγωγή και ελάχιστο φορτίο. Η εξέταση καταδεικνύει αν σ’ αυτή την περίπτωση τα όρια τάσης είναι εντός των επιτρεπόμενων τιμών οπότε η σύνδεση είναι δυνατή και ακολούθως υπογράφεται η Σύμβαση Σύνδεσης, ή αν παραβιάζονται τα όρια, οπότε η σύνδεση του σταθμού είναι αδύνατη χωρίς την επιβολή περιορισμών λειτουργίας. Με την επιβολή λειτουργικών περιορισμών στον σταθμό παραγωγής, οπότε κάθε χρονική στιγμή η παραγωγή δεν υπερβαίνει το φορτίο της εγκατάστασης και συνεπώς δεν εγχέεται ενέργεια στο Δίκτυο (zero feed-in), η σύνδεση του σταθμού μπορεί να καταστεί δυνατή.
7. Η μη έγχυση μπορεί να επιτευχθεί (α) μέσω μείωσης ή παύσης της παραγωγής όταν υπάρχει αυξημένη παραγωγή και μειωμένο φορτίο στην εγκατάσταση, ή/και (β) μέσω αποθήκευσης της περίσσειας παραγόμενης ενέργειας σε ένα σύστημα αποθήκευσης, εφόσον προβλεφθεί η εγκατάστασή του, ή/και (γ) μέσω διαχείρισης της ζήτησης, εφόσον υπάρχουν ευέλικτα φορτία.
8. Στην περίπτωση δε που ο Διαχειριστής δεν συμπεριλάβει στη Σύμβαση Σύνδεσης ενός φωτοβολταϊκού σταθμού τον όρο μη έγχυσης (ενώ είναι τεχνικά επιβεβλημένο) και ο σταθμός λειτουργεί χωρίς περιορισμούς, εγχέοντας στο Δίκτυο το μέγιστο της ισχύος του που μπορεί να ανέρχεται σε 50 kW, λόγω του ταυτοχρονισμού της παραγωγής των υπόλοιπων σταθμών που ήδη λειτουργούν ή έχουν δεσμεύσει ηλεκτρικό χώρο στο τοπικό Δίκτυο, η τιμή της τάσης θα είναι ανεπίτρεπτα υψηλή, με συνέπεια να παραβιάζονται τα όρια σχεδιασμού που ορίζονται στο άρθρο 70 του Κώδικα ΕΔΔΗΕ και τα όρια λειτουργίας του Προτύπου ΕΝ50160. Το γεγονός αυτό ενδέχεται να έχει αρνητικές συνέπειες στους συνδεδεμένους καταναλωτές (βλάβες συσκευών, αποσυνδέσεις κινητήρων) αλλά και απώλειες εσόδων στους παραγωγούς και αυτοκαταναλωτές που συνδέονται ή έχουν δεσμεύσει ηλεκτρικό χώρο στο τοπικό Δίκτυο, καθώς οι σταθμοί τους θα αποσυνδέονται αυτόματα λόγω ενεργοποίησης των προστασιών υπέρτασης.
